The 1620 Holy Bible in Welsh. Online Edition. 2612k Gwefan Cymru-Catalonia : la Web de Galles i Catalunya : Wales-Catalonia Website. Y Beibl Cysegr-Ln (1620) yn yr iaith Gymraeg. Testun ar lein. La Bblia en galls de lany 1620. Text electrnic. Dhə Bibəl in Welsh.

 

http://www.kimkat.org/kimro/amryw/1_testunau/sion_prys_003_beibl_sant_marc_41_2612k.htm

0001 Yr Hafan
neu trwy Google: #kimkat0001

..........2657k Y Fynedfa yn Gymraeg
neu trwy Google: #kimkat2657k

....................
0009k Y Gwegynllun
neu trwy Google: #kimkat0009k

..............................
0960k Cywaith Sin Prys (Testunau yn Gymraeg) - Mynegai
neu trwy Google: #kimkat0960k

........................................... 1281k Y Gyfeirddalen i Feibl Wiliam Morgan 1620
neu trwy Google: #kimkat1281k

.............................................................y tudalen hwn


(delw 0003)

 

 

 

 

 

0860k y llyfr ymwelwyr

Gwefan Cymru-Catalonia
La Web de Catalunya i Galles

Cywaith Sin Prys - Testunau Cymraeg ar y We

 

 

 

 

Y Beibl Cysegr-ln : (41) Sant Marc


(delw 7333)



2613ke This page with an English version (Saint Marks Gospel: 1620 Welsh Bible / 1611 English Authorized Version)

 

 

PENNOD 1
1:1 Dechrau efengyl Iesu Grist, Fab Duw;

1:2 Fel yr ysgrifennwyd yn y proffwydi, Wele, yr ydwyf fi yn anfon fy nghennad o flaen dy wyneb, yr hwn a baratoa dy ffordd oth flaen.

1:3 Llef un yn llefain yn y diffeithwch, Paratowch ffordd yr Arglwydd, gwnewch yn union ei lwybrau ef.

1:4 Yr oedd Ioan yn bedyddio yn y diffeithwch, ac yn pregethu bedydd edifeirwch er maddeuant pechodau.

1:5 Ac aeth allan ato ef holl wlad Jwdea, ar Hierosolymitiaid, ac au bedyddiwyd oll ganddo yn afon yr Iorddonen, gan gyffesu eu pechodau.

1:6 Ac Ioan oedd wedi ei wisgo blew camel, a gwregys croen ynghylch ei lwynau, ac yn bwyta locustiaid a ml gwyllt.

1:7 Ac efe a bregethodd, gan ddywedyd, Y mae yn dyfod ar fy l i un cryfach na myfi, carrai esgidiau yr hwn nid wyf fi deilwng i ymostwng ac iw datod.

1:8 Myfi yn wir ach bedyddiais chwi dwfr: eithr efe ach bedyddia chwi r Ysbryd Gln.

1:9 A bu yn y dyddiau hynny, ddyfod or Iesu o Nasareth yng Ngalilea; ac efe a fedyddiwyd gan Ioan yn yr Iorddonen.

1:10 Ac yn ebrwydd wrth ddyfod i fyny or dwfr, efe a welodd y nefoedd yn agored, ar Ysbryd yn disgyn arno megis colomen.

1:11 A llefa ddaeth or nefoedd, Tydi yw fy annwyl Fab, yn yr hwn ym bodlonwyd.

1:12 Ac yn ebrwydd y gyrrodd yr Ysbryd ef ir diffeithwch.

1:13 Ac efe a fu yno yn y diffeithwch ddeugain niwrnod yn ei demtio gan Satan: ac yr oedd efe gydar gwylltfilod: ar angylion a weiniasant iddo.

1:14 Ac ar l traddodi Ioan, yr Iesu a ddaeth i Galilea, gan bregethu efengyl teyrnas Dduw;

1:15 A dywedyd, Yr amser a gyflawnwyd, a theyrnas Dduw a nesaodd: edifarhewch, a chredwch yr efengyl.

1:16 Ac fel yr oedd efe yn rhodio wrth fr Galilea, efe a ganfu Simon, ac Andreas ei frawd, yn bwrw rhwyd yn y mr: (canys pysgodwyr oeddynt.)

1:17 Ar Iesu a ddywedodd wrthynt, Deuwch ar fy l i, a gwnaf i chwi fod yn bysgodwyr dynion.

1:18 Ac yn ebrwydd, gan adael eu rhwydau, y canlynasant ef.

1:19 Ac wedi iddo fyned rhagddo ychydig oddi yno, efe a ganfu Iago fab Sebedeus, ac Ioan ei frawd ef, a hwy yn y llong yn cyweirior rhwydau.

1:20 Ac yn y man efe au galwodd hwynt: a hwy a adawsant eu tad Sebedeus yn y llong gydar cyflogddynion, ac a aethant: ar ei l ef.

1:21 A hwy a aethant i mewn i Capernaum, ac yn ebrwydd ar y dydd Saboth, wedi iddo fyned i mewn ir synagog, efe a athrawiaethodd.

1:22 A synasant wrth ei athrawiaeth ef: canys yr oedd efe yn eu dysgu hwy megis un ag awdurdod ganddo, ac nid fel yr ysgrifenyddion.

1:23 Ac yr oedd yn eu synagog hwy ddyn ag ynddo ysbryd aflan: ac efe a lefodd,

1:24 Gan ddywedyd, Och, beth sydd i ni a wnelom thi, Iesu o Nasareth? a ddaethost ti in difetha ni? mi ath adwaen pwy ydwyt, Sanct Duw.

1:25 Ar Iesu ai ceryddodd ef, gan ddywedyd, Taw, a dos allan ohono.

1:26 Yna wedi ir ysbryd aflan ei rwygo ef, a gweiddi llef uchel, efe a ddaeth allan ohono.

1:27 Ac fe a aeth ar bawb fraw, fel yr ymofynasant yn eu mysg eu hunain, gan ddywedyd, Beth yw hyn? pa athrawiaeth newydd yw hon? canys trwy awdurdod y mae efe yn gorchymyn, ie, yr ysbrydion aflan, a hwy yn ufuddhau iddo.

1:28 Ac yn ebrwydd yr aeth sn amdano dros yr holl wlad o amgylch Galilea.

1:29 Ac yn y man wedi iddynt fyned allan or synagog, hwy a aethant i dŷ Simon ac Andreas, gydag Iago ac Ioan.

1:30 Ac yr oedd chwegr Simon yn gorwedd yn glaf or cryd: ac yn ebrwydd y dywedasant wrtho amdani hi.

1:31 Ac efe a ddaeth, ac ai cododd hi i fyny, gan ymaflyd yn ei llaw hi: ar cryd ai gadawodd hi yn y man; a hi a wasanaethodd arnynt hwy.

1:32 Ac wedi iddi hwyrhau, pan fachludodd yr haul, hwy a ddygasant ato yr holl rai drwg eu hwyl, ar rhai cythreulig.

1:33 Ar holl ddinas oedd wedi ymgasglu wrth y drws.

1:34 Ac efe a iachaodd lawer o rai drwg eu hwyl o amryw heintiau, ac a fwriodd allan lawer o gythreuliaid; ac ni adawodd ir cythreuliaid ddywedyd yr adwaenent ef.

1:35 Ar bore yn blygeiniol iawn, wedi iddo godi, efe a aeth allan, ac a aeth i le anghyfannedd; ac yno y gweddodd.

1:36 A Simon, ar rhai oedd gydag ef, ai dilynasant ef.

1:37 Ac wedi iddynt ei gael ef, hwy a ddywedasant wrtho, Y mae pawb yn dy geisio di.

1:38 Ac efe a ddywedodd wrthynt. Awn ir trefydd nesaf, fel y gallwyf bregethu yno hefyd: canys i hynny y deuthum allan.

1:39 Ac yr oedd efe yn pregethu yn eu synagogau hwynt trwy holl Galilea, ac yn bwrw allan gythreuliaid.

1:40 A daeth ato ef un gwahanglwyfus, gan ymbil ag ef, a gostwng ar ei liniau iddo, a dywedyd wrtho, Os mynni, ti a elli fy nglanhau.

1:41 Ar Iesu, gan dosturio, a estynnodd ei law, ac a gyffyrddodd ag ef, ac a ddywedodd wrtho, Mynnaf, bydd ln.

1:42 Ac wedi iddo ddywedyd hynny, ymadawodd y gwahanglwyf ag ef yn ebrwydd, a glanhawyd ef.

1:43 Ac wedi gorchymyn iddo yn gaeth, efe ai hanfonodd ef ymaith yn y man;

1:44 Ac a ddywedodd wrtho, gwl na ddywedych ddim wrth neb: eithr dos ymaith, dangos dy hun ir offeiriad, ac offryma dros dy lanhad y pethau a orchmynnodd Moses, er tystiolaeth iddynt hwy.

1:45 Eithr efe a aeth ymaith, ac a ddechreuodd gyhoeddi llawer, a thaenur gair ar led, fel na allair Iesu fyned mwy yn amlwg ir ddinas; eithr yr oedd efe allan mewn lleoedd anghyfannedd: ac o bob parth y daethant ato ef.

PENNOD 2
2:1
A efe a aeth drachefn i Gapemaum, wedi rhai dyddiau; a chlybuwyd ei fod ef yn tŷ.

2:2 Ac yn y man llawer a ymgasglasant ynghyd, hyd na annent hyd yn oed yn y lleoedd ynghylch y drws: ac efe a brcgethodd y gair iddynt hwy.

2:3 A daethant ato, gan ddwyn un claf or parlys, yr hwn a ddygid gan bedwar.

2:4 A chan na allent nesu ato gan y dyrfa, didoir to a wnaethant lle yr oedd efe; ac wedi iddynt dorri trwodd, hwy a ollyngasant i waered y gwely yn yr hwn y gorweddair claf or parlys.

2:5 A phan welodd yr Iesu eu ffydd hwynt, efe a ddywedodd wrth y claf or parlys. Ha fab, maddeuwyd i ti dy bechodau.

2:6 Ac yr oedd rhai or ysgrifenyddion yn eistedd yno, ac yn ymresymu yn eu calonnau,

2:7 Beth a wna hwn fel hyn yn dywedyd cabledd? pwy a all faddau pechodau, ond Duw yn unig?

2:8 Ac yn ebrwydd, pan wybur Iesu yn ei ysbryd eu bod hwy yn ymresymu felly ynddynt eu hunain, efe a ddywedodd wrthynt, Paham yr ydych yn ymresymu am y pethau hyn yn eich calonnau?

2:9 Pa un sydd hawsaf, ai dywedyd wrth y claf or parlys, Maddeuwyd i ti dy bechodau; ai dywedyd, Cyfod, a chymer i fyny dy wely, a rhodia?

2:10 Eithr fel y gwypoch fod gan Fab y dyn awdurdod i faddau pechodau ar y ddaear, (eb efe wrth y claf or parlys,)

2:11 Wrthyt ti yr wyf yn dywedyd, Cyfod, a chymer i fyny dy wely, a dos ith dŷ.

2:12 Ac yn y man y cyfododd efe, ac y cymerth i fyny ei wely, ac a aeth allan yn eu gŵydd hwynt oll; hyd oni synnodd pawb, a gogoneddu Duw, gan ddywedyd, Ni welsom ni erioed fel hyn.

2:13 Ac efe a aeth allan drachefn wrth lan y mr: ar holl dyrfa a ddaeth ato; ac efe au dysgodd hwynt.

2:14 Ac efe yn myned heibio, efe a ganfu Lefi fab Alffeus yn eistedd wrth y dollfa, ac a ddywedodd wrtho, Canlyn fi. Ac efe a gododd, ac ai canlynodd ef.

2:15 A bu, ar Iesu yn eistedd i fwyta yn ei dŷ ef, i lawer hefyd o bublicanod a phechaduriaid eistedd gydar Iesu ai ddisgyblion; canys llawer oeddynt, a hwy ai canlynasent ef.

2:16 A phan welodd yr ysgrifenyddion ar Phariseaid ef yn bwyta gydar publicanod ar pechaduriaid, hwy a ddywedasant wrth ei ddisgyblion ef, Paham y mae efe yn bwyta ac yn yfed gydar publicanod ar pechaduriaid?

2:17 Ar Iesu, pan glybu, a ddywedodd wrthynt, Y rhai sydd iach nid rhaid iddynt wrth y meddyg, ond y rhai cleifion: ni ddeuthum i alw y rhai cyfiawn, ond pechaduriaid, i edifeirwch.

2:18 A disgyblion Ioan ar Phariseaid oeddynt yn ymprydio. A hwy a ddaethant ac a ddywedasant wrtho, Paham y mae disgyblion Ioan ar Phariseaid yn ymprydio, ond dy ddisgyblion di nid ydynt yn ymprydio?

2:19 A dywedodd yr Iesu wrthynt, A all plant yr ystafell briodas ymprydio tra fyddor priodasfab gyda hwynt? tra fyddo ganddynt y priodasfab gyda hwynt, ni allant ymprydio.

2:20 Eithr y dyddiau a ddaw, pan ddyger y priodasfab oddi arnynt; ac yna yr ymprydiant yn y dyddiau hynny.

2:21 Hefyd ni wna neb ddernyn o frethyn newydd ar ddilledyn hen: os amgen, ei gyflawniad newydd ef a dynn oddi wrth yr hen, a gwaeth fydd y rhwyg.

2:22 Ac ni rydd neb win newydd mewn hen gostrelau: os amgen, y gwin newydd a ddrylliar costrelau, ar gwin a red allan, ar costrelau a gollir: eithr gwin newydd sydd raid ei roi mewn costrelau newyddion.

2:23 A bu iddo fyned trwyr ŷd ar y Saboth; ai ddisgyblion a ddechreuasant ymdaith gan dynnur tywys.

2:24 Ar Phariseaid a ddywedasant wrtho, Wele, paham y gwnnt ar y Saboth yr hyn nid yw gyfreithlon?

2:25 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Oni ddarllenasoch erioed beth a wnaeth Dafydd, pan oedd angen a chwant bwyd arno, efe ar rhai oedd gydag ef?

2:26 Pa fodd yr aeth efe i dŷ Dduw, dan Abiathar yr archonffeiriad, ac y bwytaodd y bara gosod, y rhai nid cyfreithlon eu bwyta, ond ir offeiriaid yn unig, ac au rhoddes hefyd ir rhai oedd gydag ef

2:27 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Y Saboth a wnaethpwyd er mwyn dyn, ac nid dyn ei mwyn y Saboth:

2:28 Am hynny y mae Mab y dyn yn Arglwydd hefyd ar y Saboth.

PENNOD 3
3:1
Ac efe a aeth i mewn drachefn ir synagog; ac yr oedd yno ddyn chanddo law wedi gwywo.

3:2 A hwy ai gwyliasant ef, a iachi efe ef ar y dydd Saboth; fel y cyhuddent ef.

3:3 Ac efe a ddywedodd wrth y dyn yr oedd ganddor llaw wedi gwywo, Cyfod ir canol.

3:4 Ac efe a ddywedodd wrthynt hwy, Ai rhydd gwneuthur da ar y dydd Saboth ynteu gwneuthur drwg? cadw einioes, ai lladd? A hwy a dawsant sn.

3:5 Ac wedi edrych arnynt o amgylch yn ddicllon, gall dristu am galedrwydd eu calon hwynt, efe a ddywedodd wrth y dyn, Estyn allan dy law. Ac efe ai hestynnodd; ai law ef a wnaed yn iach fel y llall.

3:6 Ar Phariseaid a aethant allan, ac a ymgyngorasant yn ebrwydd gydgr Herodianiaid yn ei erbyn ef, pa fodd y difethent ef.

3:7 Ar Iesu gydai ddisgyblion a giliodd tuar mr: a lliaws mawr ai canlynodd ef, o Galilea, ac o Jwdea,

3:8 Ac o Jerwsalem, ac o Idumea, ac or tu hwnt ir Iorddonen; ar rhai o gylch Tyrus a Sidon, lliaws mawr, pan glywsant gymaint a wnaethai efe, a ddaethant ato.

3:9 Ac efe a ddywedodd wrth ei ddisgyblion am fod llong yn barod iddo, oblegid y dyrfa, rhag iddynt ei wasga ef.

3:10 Canys efe a iachasai lawer, hyd oni phwysent arno, er mwyn cyffwrdd ag ef, cynifer ag oedd phlu arnynt.

3:11 Ar ysbrydion aflan, pan welsant ef, a syrthiasant i lawr ger ef fron ef, ac a waeddasant, gan ddywedyd, Ti yw Mab Duw.

3:12 Yntau a orchmynnodd iddynt yn gaeth, na chyhoeddent ef.

3:13 Ac efe a esgynnodd ir mynydd, ac a alwodd ato y rhai a fynnodd efe: a hwy a ddaethant ato.

3:14 Ac efe a ordeiniodd ddeuddeg, fel y byddent gydag ef, ac fel y danfonai efe hwynt i bregethu;

3:15 Ac i fod ganddynt awdurdod i iachu clefydau, ac i fwrw allan gythreuliaid.

3:16 Ac i Simon y rhoddes efe enw Pedr;

3:17 Ac Iago fab Sebedefis, ac Ioan brawd Iago, (ac efe a roddes iddynt enwau, Boanerges, yr hyn yw, Meibion y daran;)

3:18 Ac Andreas, a Philip, a Bartholomeus, a Mathew, a Thomas, ac Iago fab Alffeus, a Thadeus, a Simon y Canaanead,

3:19 A Jwdas Iscariot, yr hwn hefyd ai bradychodd ef. A hwy a ddaethant i dŷ.

3:20 Ar dyrfa a ymgynullodd drachefn, fel na allent gymaint bwyta bara.

3:21 A phan glybur eiddo ef, hwy a aethant iw ddal ef: canys dywedasant, Y mae ef allan oi bwyll.

3:22 Ar ysgrifenyddion, y rhai a ddaethent i waered o Jerwsalem, a ddywedasant fod Beelsebub ganddo, ac mai trwy bennaeth y cythreuliaid yr oedd efe yn bwrw allan gythreuliaid.

3:33 Ac wedi iddo eu galw hwy ato, efe a ddywedodd wrthynt mewn damhegion, Pa fodd y gall Satan fwrw allan Satan?

3:24 Ac o bydd teyrnas wedi ymrannu yn ei herbyn ei hun, ni ddichon y deyrnas honno sefyll.

3:25 Ac o bydd tŷ wedi ymrannu yn ei erbyn ei hun, ni ddichon y tŷ hwnnw sefyll.

3:26 Ac os Satan a gyfyd yn ei erbyn ei hun, ac a fydd wedi ymrannu, ni all efe sefyll, eithr y mae iddo ddiwedd.

3:27 Ni ddichon neb fyned i mewn i dŷr cadarn, ac ysbeilio ei ddodrefn ef, oni bydd iddo yn gyntaf rwymor cadarn; ac yna yr ysbeilia ei dŷ ef.

3:28 Yn wir y dywedaf i chwi, y maddeuir pob pechod i feibion dynion, a pha gabledd bynnag a gablant:

3:29 Eithr yr hwn a gablo yn erbyn yr Ysbryd Gln, ni chaiff faddeuant yn dragywydd, ond y mae yn euog o farn dragywydd:

3:30 Am iddynt ddywedyd, Y mae ysbryd aflan ganddo.

3:31 Daeth gan hynny ei frodyr ef ai fam, a chan sefyll allan, hwy a anfonasant ato, gan ei alw ef.

3:32 Ar bobl oedd yn eistedd oi amgylch, ac a ddywedasant wrtho, Wele, y mae dy fam di ath frodyr allan yn dy geisio.

3:33 Ac efe au hatebodd hwynt, gan ddywedyd, Pwy yw fy mam i, neu fy mrodyr i?

3:34 Ac wedi iddo edrych oddi amgylch ar y rhai oedd yn eistedd yn ei gylch, efe a ddywedodd, Wele fy mam i, am brodyr i.

3:35 Canys pwy bynnag a wnelo ewyllys Duw, hwnnw yw fy mrawd i, am chwaer, am mam i.

PENNOD 4
4:1
Ac efe a ddechreuodd drachefn athrawiaethu yn ymyl y mr: a thyrfa fawr a ymgasglodd ato, hyd oni bu iddo fyned ir llong, ac eistedd ar y mr; ar holl dyrfa oedd wrth y mr, ar y tir.

4:2 Ac efe a ddysgodd iddynt lawer ar ddamhegion, ac a ddywedodd wrthynt yn ei ddysgeidiaeth ef,

4:3 Gwrandewch: Wele, heuwr a aeth allan i hau:

4:4 A darfu, wrth hau, i beth syrthio ar fin y ffordd, ac ehediaid yr awyr a ddaethant ac ai difasant.

4:5 A pheth a syrthiodd ar greigle, lle ni chafodd fawr ddaear, ac yn y fan yr eginodd, am nad oedd iddo ddyfnder daear.

4:6 A phan gododd yr haul, y poethwyd ef; ac am nad oedd gwreiddyn iddo, efe a wywodd.

4:7 A pheth a syrthiodd ymhlith drain; ar drain a dyfasant, ac ai tagasant ef, ac ni ddug ffrwyth.

4:8 A pheth arall a syrthiodd mewn tir da, ac a roddes ffrwyth tyfadwy a chynhyrchiol, ac a ddug un ddeg ar hugain, ac un dri ugain, ac un gant.

4:9 Ac efe a ddywedodd .wrthynt, neb sydd ganddo glustiau i wrando, jgwran dawed.

4:10 A phan oedd efe wrthoi hun, y rhai oedd yn ei gylch ef gydar deuddeg a ofynasant iddo am y ddameg.

4:11 Ac efe a ddywedodd wrthynt, I chwi y rhodded gwybod dirgelwch teyrnas Dduw: eithr ir rhai sydd allan, ar ddamhegion y gwneir pob peth:

4:12 Fel yn gweled y gwelant, ac na chanfyddant; ac yn clywed y clywant, ac ni ddeallant; rhag iddynt ddychwelyd, a maddau iddynt eu pechodau.

4:13 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Oni wyddoch chwir ddameg hon? a pha fodd y gwybyddwch yr holl ddamhegion?

4:14 Yr heuwr sydd yn haur gair.

4:15 Ar rhai hyn ywr rhai ar fin y ffordd, lle yr heuir y gair; ac wedi iddynt ei glywed, y mae Satan yn dyfod yn ebrwydd, ac yn dwyn ymaith y gair a heuwyd yn eu calonnau hwynt,

4:16 Ar rhai hyn yr un ffunud ywr rhai a heuir ar y creigle; y rhai, wedi clywed y gair, sydd yn ebrwydd yn ei dderbyn ef yn llawen;

4:17 Ac nid oes ganddynt wreiddyn ynddynt eu hunain, eithr dros amser y maent: yna, pan ddl blinder neu erlid o achos y gair, yn y man y rhwystrir hwynt.

4:18 Ar rhai hyn ywr rhai a heuwyd ymysg y drain; y rhai a wrandawant y gair,

4:19 Ac y mae gofalon y byd hwn, a hudoliaeth golud, a chwantau am bethau eraill, yn dyfod i mewn, ac yn tagur gair, a myned y mae yn ddiffrwyth.

4:20 Ar rhai hyn ywr rhai a heuwyd mewn tir da; y rhai sydd yn gwrando y gair, ac yn ei dderbyn, ac yn dwyn ffrwyth, un ddeg ar hugain, ac un dri ugain, ac un gant.

4:21 Ac efe a ddywedodd wrthynt, A ddaw cannwyll iw dodi dan lestr, neu dan wely? ac nid iw gosod ar ganhwyllbren?

4:22 Canys nid oes dim cuddiedig, ar nis amlygir; ac ni bu ddim dirgel, ond fel y delai i eglurdeb.

4:23 Od oes gan neb glustiau i wrando, gwrandawed.

4:24 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Edrychwch beth a wrandawoch. A pha fesur y mesuroch, y mesurir i chwithau; a chwanegir i chwi, y rhai a wrandewch.

4:25 Canys yr hwn y mae ganddo, y rhoddir iddo: ar hwn nid oes ganddo, ie, yr hyn sydd ganddo a ddygir oddi arno.

4:26 Ac efe a ddywedodd. Felly y mae teyrnas Dduw, fel pe bwriai ddyn had ir ddaear;

4:27 A chysgu, a chodi nos a dydd, ar had yn egino ac yn tyfu, y modd nis gŵyr efe.

4:28 Canys y ddaear a ddwg ffrwyth ohoni ei hun; yn gyntaf yr eginyn, ar l hynny y dywysen, yna yr ŷd yn llawn yn y dywysen.

4:29 A phan ymddangosor ffrwyth, yn ebrwydd y rhydd efe y cryman ynddo, am ddyfod y cynhaeaf.

4:30 Ac efe a ddywedodd, I ba beth y cyffelybem deyrnas Dduw? neu ar ba ddameg y gwnaem gyffelybrwydd ohoni?

4:31 Megis gronyn o had mwstard ydyw, yr hwn pan heuer yn y ddaear, sydd leiaf or holl hadau sydd ar y ddaear;

4:32 Eithr wedi yr heuer, y mae yn tyfu, ac yn myned yn fwy nar holl lysiau, ac efe a ddwg ganghennau mawrion; fel y gallo ehediaid yr awyr nythu dan ei gysgod ef.

4:33 Ac chyfryw ddamhegion lawer y traethodd efe iddynt y gair, hyd y gallent ei wrando:

4:34 Ond heb ddameg ni lefarodd wrthynt: ac or neilltu iw ddisgyblion efe a eglurodd bob peth.

4:35 Ac efe a ddywedodd wrthynt y dwthwn hwnnw, wedi ei hwyrhau hi, Awn trosodd ir tu draw.

4:36 Ac wedi iddynt ollwng ymaith y dyrfa, hwy ai cymerasant ef fel yr oedd yn y llong: ac yr oedd hefyd longau eraill gydag ef.

4:37 Ac fe a gyfododd tymestl fawr o wynt, ar tonnau a daflasant ir llong, hyd onid oedd hi yn llawn weithian.

4:38 Ac yr oedd efe yn y pen l ir llong, yn cysgu ar obennydd: a hwy ai deffroesant ef, ac a ddywedasant wrtho, Athro, ai difater gennyt ein colli ni?

4:39 Ac efe a gododd i fyny, ac a geryddodd y gwynt, ac a ddywedodd wrth y mr, Gostega, distawa. Ar gwynt a ostegodd, a bu tawelwch mawr.

4:40 Ac efe a ddywedodd wrthynt. Paham yr ydych mor ofnog? pa fodd nad oes gennych ffydd?

4:41 Eithr hwy a ofnasant yn ddirfawr, ac a ddywedasant wrth ei gilydd, Pwy yw hwn, gan fod y gwynt ar mr yn ufuddhau iddo?

PENNOD 5
5:1
A hwy a ddaethant ir tu hwnt ir mr, i wlad y Gadareniaid.

5:2 Ac ar ei ddyfodiad ef allan or llong, yn y man cyfarfu ag ef o blith y beddau, ddyn ag ysbryd aflan ynddo,

5:3 Yr hwn oedd ai drigfan ymhlith y beddau; ac ni allai neb, ie, chadwynau, ei rwymo ef:

5:4 Oherwydd ei rwymo ef yn fynych llyffetheiriau, ac chadwynau, a darnio ohonor cadwynau, a dryllior llyffetheiriau: ac ni allai neb ei ddofi ef.

5:5 Ac yn wastad nos a dydd yr oedd efe yn llefain yn y mynyddoedd, ac ymhlith y beddau, ac yn ei dorri ei hun cherrig.

5:6 Ond pan ganfu efe yr Iesu o hirbell, efe a redodd, ac ai haddolodd ef;

5:7 A chan weiddi llef uchel, efe a ddywedodd, Beth sydd i mi a wnelwyf thi, Iesu Mab y Duw goruchaf? yr ydwyf yn dy dynghedu trwy Dduw, na phoenech fi.

5:8 (Canys dywedasai wrtho, Ysbryd aflan, dos allan or dyn.)

5:9 Ac efe a ofynnodd iddo, Beth yw dy enw? Yntau a atebodd, gan ddywedyd, Lleng yw fy enw; am fod llawer ohonom.

5:10 Ac efe a fawr ymbiliodd ag ef, na yrrai efe hwynt allan or wlad.

5:11 Ond yr oedd yno ar y mynyddoedd, genfaint fawr o foch yn pori.

5:12 Ar holl gythreuliaid a atolygasant iddo, gan ddywedyd, Danfon ni ir moch, fel y gallom fyned i mewn iddynt.

5:13 Ac yn y man y caniataodd yr Iesu iddynt. Ar ysbrydion aflan, wedi myned allan, a aethant i mewn ir moch: a rhuthrodd y genfaint dros y dibyn ir mr (ac ynghylch dwy fil oeddynt) ac au boddwyd yn y mr.

5:14 Ar rhai a borthent y moch a ffoesant, ac a fynegasant y peth yn y ddinas, ac yn y wlad: a hwy a aethant allan i weled beth oedd hyn a wnaethid.

5:15 A hwy a ddaethant at yr Iesu, ac a welsant y cythreulig, yr hwn y buasair lleng ynddo, yn eistedd, ac yn ei ddillad, ac yn ei iawn bwyll; ac a ofnasant.

5:16 Ar rhai a welsant a fynegasant iddynt, pa fodd y buasai ir cythreulig, ac am y moch.

5:17 A dechreuasant ddymuno arno ef fyned ymaith ou goror hwynt.

5:18 Ac efe yn myned ir llong, yr hwn y buasair cythraul ynddo a ddymunodd arno gael bod gydag ef.

5:19 Ond yr Iesu ni adawodd iddo; eithr dywedodd wrtho, Dos ith dŷ at yr eiddot, a mynega iddynt pa faint a wnaeth yr Arglwydd erot, ac iddo drugarhau wrthyt.

5:20 Ac efe a aeth ymaith, ac a ddechreuodd gyhoeddi trwy Decapolis, pa bethau eu maint a wnaethai yr Iesu iddo: a phawb a ryfeddasant.

5:21 Ac wedi ir Iesu drachefn fyned mewn llong ir lan arall, ymgasglodd tyrfa fawr ato: ac yr oedd efe wrth y mr.

5:22 Ac wele, un o benaethiaid y synagog a ddaeth, ai enw Jairus: a phan ei gwelodd, efe a syrthiodd wrth ei draed ef;

5:23 Ac efe a fawr ymbiliodd ag ef, gan ddywedyd, Y mae fy merch fechan ar dranc: atolwg i ti ddyfod, a dodi dy ddwylo arni, fel yr iachaer hi; a byw fydd.

5:24 Ar Iesu a aeth gydag ef: a thyrfa fawr ai canlynodd ef, ac ai gwasgasant ef.

5:25 A rhyw wraig, yr hon a fuasai mewn diferlif gwaed ddeuddeng mlynedd,

5:26 Ac a oddefasai lawer gan laweroedd o feddygon, ac a dreuliasai gymaint ag oedd ar ei helw, ac ni chawsai ddim llesd, eithr yn hytrach myned waeth-waeth,

5:27 Pan glybu hi am yr Iesu, hi a ddaeth yn y dyrfa or tu l, ac a gyffyrddodd i wisg ef;

5:28 Canys hi a ddywedasai, Os cyffyrddaf i ddillad ef, iach fyddaf.

5:29 Ac yn ebrwydd y sychodd ffynhonnell ei gwaed hi: a hi a wybu yn ei chorff ddarfod ei hiachu or pla.

5:30 Ac yn y fan yr Iesu, gan wybod ynddoi hun fyned rhinwedd allan ohono, a drodd yn y dyrfa, ac a ddywedodd, Pwy a gyffyrddodd m dillad?

5:31 Ai ddisgyblion a ddywedasant wrtho, Ti a welir dyrfa yn dy wasgu, ac a ddywedi di, Pwy am cyffyrddodd?

5:32 Ac yntau a edrychodd o amgylch, i weled yr hon a wnaethai hyn.

5:33 Ond y wraig, gan ofni a chrynu, yn gwybod beth a wnaethid ynddi, a ddaeth ac a syrthiodd ger ei fron ef, ac a ddywedodd iddo yr holl wirionedd.

5:34 Ac efe a ddywedodd wrthi. Ha ferch, dy ffydd ath iachaodd: dos mewn heddwch, a bydd iach oth bla.

5:35 Ac efe eto yn llefaru, daeth rhai o dŷ pennaeth y synagog, gan ddywedyd, Bu farw dy ferch: i ba beth eto yr aflonyddir Athro?

5:36 Ar Iesu, yn ebrwydd wedi clywed y gair a ddywedasid, a ddywedodd wrth bennaeth y synagog, Nac ofna; cred yn unig.

5:37 Ac ni adawoodd efe neb iw ddilyn, ond Pedr, ac Iago, ac Ioan brawd Iago.

5:38 Ac efe a ddaeth i dŷ pennaeth y synagog, ac a ganfur cynnwrf, ar rhai oedd yn wylo ac yn ochain llawer.

5:39 Ac wedi iddo fyned i mewn, efe a ddywedodd wrthynt, Paham y gwnewch gynnwrf, ac yr wylwch? ni bu farwr eneth, eithr cysgu y mae.

5:40 A hwy ai gwatwarasant ef. Ond efe, gwedi bwrw pawb allan, a gymerth dad yr eneth ai mam, ar rhai oedd gydag ef, ac a aeth i mewn lle yr oedd yr eneth yn gorwedd.

5:41 Ac wedi ymaflyd yn llawr eneth, efe, a ddywedodd wrthi, Talitha, cwmi; yr hyn oi gyfieithu yw, Yr eneth, yr wyf yn dywedyd wrthyt, cyfod.

5:42 Ac yn y fan y cyfododd yr eneth, ac a rodiodd: canys deuddeng mlwydd oed ydoedd hi. A synnu a wnaeth arnynt syndod mawr.

5:43 Ac efe a orchmynnodd iddynt yn gaeth, na chi neb wybod hyn; ac a ddywedodd am roddi peth iddi iw fwyta.

PENNOD 6
6:1
A efe a aeth ymaith oddi yno, ac a ddaeth iw wlad ei hun; ai ddisgyblion ai canlynasant ef.

6:2 Ac wedi dyfod y Saboth, efe a ddechreuodd athrawiaethu yn y synagog: a synnu a wnaeth llawer ai clywsant, gan ddywedyd, O ba le y daeth y pethau hyn i hwn? a pha ddoethineb yw hon a roed iddo, fel y gwneid y cyfryw nerthoedd trwy ei ddwylo ef?

6:3 Onid hwn ywr saer, mab Mair, brawd Iago, a Joses, a Jwdas, a Simon? ac onid yw ei chwiorydd ef yma yn ein plith ni? A hwy a rwystrwyd oi blegid ef.

6:4 Ond yr Iesu a ddywedodd wrthynt, Nid yw proffwyd yn ddibris ond yn ei wlad ei hun, ac ymhlith ei genedl ei hun, ac yn ei dŷ ei hun.

6:5 Ac ni allai efe yno wneuthur dim gwyrthiau, ond rhoi ei ddwylo ar ychydig cleifion, au hiachu hwynt.

6:6 Ac efe a ryfeddodd oherwydd eu hanghrediniaeth: ac a aeth ir pentrefi oddi amgylch, gan athrawiaethu.

6:7 Ac efe a alwodd y deuddeg, ac a ddechreuodd eu danfon hwynt bob yn ddau a dau; ac a roddes iddynt awdurdod ar ysbrydion aflan;

6:8 Ac a orchmynnodd iddynt, na chymerent ddim ir daith, ond llawffon yn unig; nac ysgrepan, na bara, nac arian yn eu pyrsau:

6:9 Eithr eu bod sandalau am eu traed; ac na wisgent ddwy bais.

6:10 Ac efe a ddywedodd wrthynt, I ba le bynnag yr eloch i mewn i dŷ, arhoswch yno hyd onid eloch ymaith oddi yno.

6:11 A pha rai bynnag nich derbyniant, ac nich gwrandawant, pan eloch oddi yno, ysgydwch y llwch a fyddo dan eich traed, yn dystiolaeth iddynt. Yn wir meddaf i chwi, Y bydd esmwythach i Sodom a Gomorra yn nydd y farn, nag ir ddinas honno.

6:12 A hwy a aethant allan, ac a bregethasant ar iddynt edifarhau:

6:13 Ac a fwriasant allan lawer o gythreuliaid, ac a eliasant ag olew lawer o gleifion, ac au hiachasant.

6:14 Ar brenin Herod a glybu (canys cyhoedd ydoedd ei enw ef); ac efe a ddywedodd, Ioan Fedyddiwr a gyfododd o feirw, ac am hynny y mae nerthoedd yn gweithio ynddo ef.

6:15 Eraill a ddywedasant, Mai Eleias yw. Ac eraill a ddywedasant, Mai proffwyd yw, neu megis un or proffwydi.

6:16 Ond Herod, pan glybu, a ddywedodd, Mair Ioan a dorrais i ei ben yw hwn; efe a gyfododd o feirw.

6:17 Canys yr Herod hwn a ddanfonasai, ac a ddaliasai Ioan, ac ai rhwymasai ef yn y carchar, o achos Herodias gwraig Philip ei frawd; am iddo ei phriodi hi.

6:18 Canys Ioan a ddywedasai wrth Herod, Nid cyfreithlon i ti gael gwraig dy frawd.

6:19 Ond Herodias a ddaliodd wg iddo, ac a chwenychodd ei ladd ef; ac nis gallodd:

6:20 Canys Herod oedd yn ofni Ioan, gan wybod ei fod ef yn ŵr cyfiawn, ac yn sanctaidd; ac ai parchai ef: ac wedi iddo ei glywed ef, efe a wni lawer o bethaa, ac ai gwrandawai ef yn ewyllysgar.

6:21 Ac wedi dyfod diwrnod cyfaddas, pan wnaeth Herod ar ei ddydd genedigaeth swper iw benaethiaid, ai flaenoriaid, a goreugwyr Galilea:

6:22 Ac wedi i ferch Herodias honno ddyfod i mewn, a dawnsio, a boddhau Herod, ar rhai oedd yn eistedd gydag ef, y brenin a ddywedodd wrth y llances, Gofyn i mi y peth a fynnech, ac mi ai rhoddaf i ti.

6:23 Ac efe a dyngodd iddi, Beth bynnag a ofynnech i mi, mi ai rhoddaf iti, hyd hanner fy nheyrnas.

6:24 A hithau a aeth allan, ac a ddywedodd wrth ei mam. Pa beth a ofynnaf? A hithau a ddywedodd. Pen Ioan Fedyddiwr.

6:25 Ac yn y fan hi a aeth i mewn ar frys at y brenin, ac a ofynnodd, gan ddywedyd, Mi a fynnwn i ti roi i mi allan o law, ar ddysgl, ben Ioan Fedyddiwr.

6:26 Ar brenin yn drist iawn, ni chwenychai ei bwrw hi heibio, oherwydd y llwon, ar rhai oedd yn eistedd gydag ef.

6:27 Ac yn y man y brenin a ddanfonodd ddienyddwr, ac a orchmynnodd ddwyn ei ben ef.

6:28 Ac yntau a aeth, ac a dorrodd ei ben ef yn y carchar, ac a ddug ei ben ef ar ddysgl, ac ai rhoddes ir llances; ar llances ai rhoddes ef iw mam.

6:29 A phan glybu ei ddisgyblion ef, hwy a ddaethant ac a gymerasant ei gorff ef, ac ai dodasant mewn bedd.

6:30 Ar apostolion a ymgasglasant at yr Iesu, ac a fynegasant iddo yr holl bethau, y rhai a wnaethent, ar rhai hefyd a athrawiaethasent.

6:31 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Deuwch eich hunain i le anghyfannedd or neilltu, a gorffwyswch encyd. Canys llawer oedd yn dyfod ac yn myned, fel nad oeddynt yn cael ennyd cymaint ag i fwyta.

6:32 A hwy a aethant i le anghyfannedd mewn llong or neilltu.

6:33 Ar bobloedd au gwelsant hwy yn myned ymaith, a llawer ai hadnabuant ef, ac a redasant yno ar draed or holl ddinasoedd, ac au rhagflaenasant hwynt, ac a ymgasglasant ato ef.

6:34 Ar Iesu, wedi myned allan, a welodd dyrfa fawr, ac a dosturiodd wrthynt, am eu bod fel defaid heb ganddynt fugail: ac a ddechreuodd ddysgu iddynt lawer o bethau.

6:35 Ac yna wedi ei myned hi yn llawer or dydd, y daeth ei ddisgyblion ato ef, gan ddywedyd, Y lle sydd anial, ac weithian y mae hi yn llawer or dydd:

6:36 Gollwng hwynt ymaith, fel yr elont ir wlad oddi amgylch, ac ir pentrefi, ac y prynont iddynt eu hunain fara: canys nid oes ganddynt ddim iw fwyta.

6:37 Ond efe a atebodd ac a ddywedodd wrthynt, Rhoddwch chwi iddynt beth iw fwyta. A hwy a ddywedasant wrtho, A awn ni a phrynu gwerth deucan ceiniog o fara, ai roddi iddynt iw fwyta?

6:38 Ac efe a ddywedodd wrthynt. Pa sawl torth sydd gennych? ewch, ac edrychwch. Ac wedi iddynt wybod, hwy a ddywedasant. Pump, a dau bysgodyn.

6:39 Ac efe a orchmynnodd iddynt beri i bawb eistedd yn fyrddeidiau ar y glaswellt.

6:40 A hwy a eisteddasant yn finteioedd a minteioedd, o fesur cannoedd, ac o fesur deg a deugeiniau.

6:41 Ac wedi cymryd y pum torth ar ddau bysgodyn, gan edrych i fyny tuar nef, efe a fendithiodd, ac a dorrodd y bara, ac au rhoddes at ei ddisgyblion, iw gosod ger eu bronnau hwynt: ar ddau bysgodyn a rannodd efe rhyngddynt oll.

6:42 A hwy oll a fwytasant, ac a gawsant ddigon.

6:43 A chodasant ddeuddeg basgedaid yn llawn or briwfwyd, ac or pysgod.

6:44 Ar rhai a fwytasent or torthau, oedd ynghylch pum mil o wŷr.

6:45 Ac yn y man efe a gymhellodd ei ddisgyblion i fyned ir llong, a myned or blaen ir lan arall i Fethsaida, tra fyddai efe yn gollwng ymaith y bobl.

6:46 Ac wedi iddo eu danfon hwynt ymaith, efe a aeth ir mynydd i weddo;

6:47 A phan aeth hi yn hwyr, yr oedd y llong ar ganol y mr, ac yntau ei hun ar y tir.

6:48 Ac efe au gwelai hwynt yn flin arnynt yn rhwyfo; canys y gwynt oedd yn eu herbyn. Ac ynghylch y bedwaredd wylfa or nos efe a ddaeth atynt, gan rodio ar y mr; ac a fynasai fyned heibio iddynt.

6:49 Ond pan welsant hwy ef yn rhodio ar y mr, hwy a dybiasant mai drychiolaeth ydoedd: a hwy a waeddasant.

6:50 (Canys hwynt oll ai gwelsant ef, ac a ddychrynasant.) Ac yn y man yr ymddiddanodd efe hwynt, ac y dywedodd wrthynt, Cymerwch gysur: myfi yw; nac ofnwch.

6:51 Ac efe a aeth i fyny atynt ir llong; ar gwynt a dawelodd. A hwy a synasant ynddynt eu hunain yn fwy o lawer, ac a ryfeddasant.

6:52 Oblegid ni ddeallasant am y torthau hynny: canys yr oedd eu calon hwynt wedi caledu.

6:53 Ac wedi iddynt ddyfod trosodd, hwy a ddaethant i dir Gennesaret, ac a laniasant.

6:54 Ac wedi eu myned hwynt allan or llong, hwy ai hadnabuant ef yn ebrwydd.

6:55 Ac wedi iddynt redeg trwy gwbl or goror hwnnw, hwy a ddechreuasant ddwyn oddi amgylch mewn gwelyau rai cleifion, pa le bynnag y clywent ei fod ef.

6:56 Ac i ba le bynnag yr elai efe i mewn, i bentrefi, neu ddinasoedd, neu wlad, hwy a osodent y cleifion yn yr heolydd, ac a atolygent iddo gael ohonynt gyffwrdd cymaint ag ag ymyl ei wisg ef: a chynifer ag a gyffyrddasant ag ef, a iachawyd.

PENNOD 7
7:1
Yna yr ymgasglodd ato y Phariseaid, a rhai or ysgrifenyddion a ddaethai o Jerwsalem.

7:2 A phan welsant rai oi ddisgyblion ef dwylo cyffredin (hynny ydyw, heb olchi,) yn bwyta bwyd, hwy a argyhoeddasant.

7:3 Canys y Phariseaid, ar holl Iddewon, oni bydd iddynt olchi eu dwylo yn fynych, ni fwytnt; gan ddal traddodiad yr hynafiaid.

7:4 A phan ddelont or farchnad, oni bydd iddynt ymolchi, ni fwytnt. A llawer o bethau eraill y sydd, y rhai a gymerasant iw cadw; megis golchi cwpanau, ac ystenau, ac efyddynnau, a byrddau.

7:5 Yna y gofynnodd y Phariseaid ar ysgrifenyddion iddo, Paham nad yw dy ddisgyblion di yn rhodio yn l traddodiad yr hynafiaid, ond bwyta eu bwyd dwylo heb olchi?

7:6 Ond efe a atebodd ac a ddywedodd wrthynt. Da y proffwydodd Eseias amdanoch chwi, ragrithwyr, fel y mae yn ysgrifenedig, Y maer bobl hyn yn fy anrhydeddu i u gwefusau, ond eu calon sydd bell oddi wrthyf.

7:7 Eithr ofer y maent yn fy addoli, gan ddysgu yn lle dysgeidiaeth, orchmynion dynion.

7:8 Canys, gan adael heibio orchymyn Duw, yr ydych yn dal traddodiad dynion; sef golchiadau ystenau a chwpanau: a llawer eraill or cyffelyb bethau yr ydych yn eu gwneuthur.

7:9 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Gwych yr ydych yn rhoi heibio orchymyn Duw, fel y cadwoch eich traddodiad eich hunain.

7:10 Canys Moses a ddywedodd, Anrhydedda dy dad ath fam: ar hwn a felltithio dad neu fam, bydded farwr farwolaeth.

7:11 Ac meddwch chwithau, Os dywed dyn wrth ei dad neu ei fam, Corban, hynny yw, Rhodd, trwy ba beth bynnag y ceit les oddi wrthyf fi; difai fydd.

7:12 Ac nid ydych mwyach yn gadael iddo wneuthur dim iw dad neu iw fam;

7:13 Gan ddirymu gair Duw ach traddodiad eich hunain, yr hwn a draddodasoch chwi: a llawer o gyffelyb bethau a hynny yr ydych yn eu gwneuthur.

7:14 A chwedi galw ato yr holl dyrfa, efe a ddywedodd wrthynt, Gwrandewch chwi oll arnaf, a deellwch.

7:15 Nid oes dim allan o ddyn yn myned i mewn iddo, a ddichon ei halogi ef: eithr y pethau sydd yn dyfod allan ohono, y rhai hynny ywr pethau sydd yn halogi dyn.

7:16 Od oes gan neb glustiau i wrando, gwrandawed.

7:17 A phan ddaeth efe i mewn ir tŷ oddi wrth y bobl, ei ddisgyblion a ofynasant iddo am y ddameg.

7:18 Yntau a ddywedodd wrthynt, Ydych chwithau hefyd mor ddiddeall? Oni wyddoch am bob peth oddi allan a l i mewn i ddyn, na all hynny ei halogi ef?

7:19 Oblegid nid yw yn myned iw galon ef, ond ir bol; ac yn myned allan ir geudy, gan garthur holl fwydydd?

7:20 Ac efe a ddywedodd, Yr hyn sydd yn dyfod allan o ddyn, hynny sydd yn, halogi dyn.

7:21 Canys oddi mewn, allan o galon dynion, y daw drwg feddyliau, torpriodasau, puteindra, llofruddiaeth,

7:22 Lladradau, cybydd-dod, drygioni, twyll, anlladrwydd, drwg lygad, cabledd, balchder, ynfydrwydd:

7:23 Yr holl ddrwg bethau hyn sydd yn dyfod oddi mewn, ac yn halogi dyn.

7:24 Ac efe a gyfododd oddi yno, ac a aeth i gyffiniau Tyrus a Sidon; ac a aeth i mewn i dŷ, ac ni fynasai i neb wybod: eithr ni allai efe fod yn guddiedig.

7:25 Canys pan glybu gwraig, yr hon yr oedd ei merch fechan ag ysbryd aflan ynddi, sn amdano, hi a ddaeth ac a syrthiodd wrth ei draed ef:

7:26 (A Groeges oedd y wraig, Syroffeniciad o genedl.) A hi a atolygodd iddo fwrwr cythraul allan oi merch.

7:27 Ar Iesu a ddywedodd wrthi. Gad yn gyntaf ir plant gael eu digoni: canys nid cymwys yw cymryd barar plant, ai daflu ir cenawon cŵn.

7:28 Hithau a atebodd ac a ddywedodd wrtho, Gwir, O Arglwydd: ac eto y maer cenawon dan y bwrdd yn bwyta o friwsion y plant.

7:29 Ac efe a ddywedodd wrthi. Am y gair hwnnw dos ymaith: aeth y cythraul allan oth ferch.

7:30 Ac wedi iddi fyned iw thŷ, hi a gafodd fyned or cythraul allan, ai merch wedi ei bwrw ar y gwely.

7:31 Ac efe a aeth drachefn ymaith o dueddau Tyrus a Sidon, ac a ddaeth hyd fr Galilea, trwy ganol terfynau Decapolis.

7:32 A hwy a ddygasant ato un byddar, ag atal dywedyd arno; ac a atolygasant iddo ddodi ei law arno ef.

7:33 Ac wedi iddo ei gymryd ef or neilltu allan or dyrfa, efe a estynnodd ei fysedd yn ei glustiau ef; ac wedi iddo boeri, efe a gynyrddodd i dafod ef;

7:34 A chan edrych tuar nef, efe a ochneidiodd, ac a ddywedodd wrtho, Effatha, hynny yw, Ymagor.

7:35 Ac yn ebrwydd ei glustiau ef a agorwyd, a rhwym ei dafod a ddatodwyd; ac efe a lefarodd yn eglur.

7:36 Ac efe a waharddodd iddynt ddywedyd i neb: ond po mwyaf y gwaharddodd efe iddynt, mwy o lawer y cyhoeddasant.

7:37 A synnu a wnaethant yn anfeidrol, gan ddywedyd, Da y gwnaeth efe bob peth: y mae efe yn gwneuthur ir byddariaid glywed, ac ir mudion ddywedyd.

PENNOD 8
8:1
Yn y dyddiau hynny, pan oedd y dyrfa yn fawr iawn, ac heb ganddynt ddim iw fwyta, y galwodd yr Iesu ei ddisgyblion ato, ac a ddywedodd wrthynt,

8:2 Yr wyf fi yn tosturio wrth y dyrfa, oblegid y maent hwy dridiau weithian yn aros gyda mi, ac nid oes ganddynt ddim iw fwyta:

8:3 Ac os gollyngaf hwynt ymaith ar eu cythlwng iw teiau eu hunain, hwy a lewygant ar y ffordd: canys rhai ohonynt a ddaeth o bell.

8:4 Ai ddisgyblion ef ai hatebasant, O ba le y gall neb ddigonir rhai hyn bara yma yn yr anialwch?

8:5 Ac efe a ofynnodd iddynt. Pa sawl dorth sydd gennych? A hwy a ddywedasant, Saith.

8:6 Ac efe a orchmynnodd ir dyrfa eistedd ar y llawr: ac a gymerodd y saith dorth, ac a ddiolchodd, ac au torrodd hwynt, ac au rhoddes iw ddisgyblion, fel y gosodent hwynt ger eu bronnau; a gosodasant hwynt gerbron y bobl.

8:7 Ac yr oedd ganddynt ychydig bysgod bychain: ac wedi iddo fendithio, efe a barodd ddodir rhai hynny hefyd ger en bronnau hwynt.

8:8 A hwy a fwytasant, ac a ddigonwyd: a hwy a godasant or briwfwyd gweddill, saith fasgedaid.

8:9 Ar rhai a fwytasent oedd ynghylch pedair mil: ac efe au gollyngodd hwynt ymaith.

8:10 Ac yn y man, wedi iddo fyned i long gydai ddisgyblion, efe a ddaeth i barthau Dalmanutha.

8:11 Ar Phariseaid a ddaethant allan, ac a ddechreuasant ymholi ag ef, gan geisio ganddo arwydd or nef, gan ei demtio.

8:12 Yntau, gan ddwys ochneidio yn ei ysbryd, a ddywedodd, Beth a wnar genhedlaeth yma yn ceisio arwydd? Yn wir meddaf i chwi, Ni roddir arwydd ir genhedlaeth yma.

8:13 Ac efe au gadawodd hwynt, ac a aeth ir llong drachefn, ac a dynnodd ymaith ir lan arall.

8:14 Ar disgyblion a adawsant yn angof gymryd bara, ac nid oedd ganddynt gyda hwynt ond un dorth yn y llong.

8:15 Yna y gorchmynnodd efe iddynt, gan ddywedyd, Gwyliwch, ymogelwch rhag surdoes y Phariseaid, a surdoes Herod.

8:16 Ac ymresymu a wnaethant y naill wrth y llall, gan ddywedyd, Hyn sydd oblegid nad oes gennym fara.

8:17 A phan wybur Iesu, efe a ddywedodd wrthynt, Pa ymresymu yr ydych, am nad oes gennych fara? onid ydych chwi eto yn ystyried, nac yn deall? ydyw eich calon eto gennych wedi caledu?

8:18 A chennych lygaid, oni welwch? a chennych glustiau, oni chlywch? ac onid ydych yn cofio?

8:19 Pan dorrais y pum torth hynny ymysg y pum mil, pa sawl basgedaid yn llawn o friwfwyd a godasoch i fyny? Dywedasant wrtho, Deuddeg.

8:20 A phan dorrais y saith ymhlith y pedair mil, llonaid pa sawl basged o friwfwyd a godasoch i fyny? A hwy a ddywedasant, Saith.

8:21 Ac efe a ddywedodd wrthynt. Pa fodd nad ydych yn deall?

8:22 Ac efe a ddaeth i Fethsaida; a hwy a ddygasant ato un dall, ac a ddeisyfasant arno ar iddo gyffwrdd ag ef,

8:23 Ac wedi ymaflyd yn llaw y dall, efe ai tywysodd ef allan or dref: ac wedi iddo boeri ar ei lygaid ef, a dodi ei ddwylo arno, efe a ofynnodd iddo, a oedd efe yn gweled dim.

8:24 Ac wedi edrych i fyny, efe a ddywedodd, Yr ydwyf yn gweled dynion megis prennau yn rhodio.

8:25 Wedi hynny y gosododd efe ei ddwylo drachefn ar ei lygaid ef, ac a barodd iddo edrych i fyny: ac efe a gafodd ei olwg, ac efe a welai bawb o bell, ac yn eglur.

8:26 Ac efe ai hanfonodd ef adref iw dŷ, gan ddywedyd, Na ddos ir dref, ac na ddywed i neb yn y dref.

8:27 Ar Iesu a aeth allan, efe ai ddisgyblion, i drefi Cesarea Philipi: ac ar y ffordd efe a ofynnodd iw ddisgyblion, gan ddywedyd wrthynt, Pwy y mae dynion yn dywedyd fy mod i?

8:38 A hwy a atebasant, Ioan Fedyddiwr; a rhai, Eleias; ac eraill, Un or proffwydi.

8:29 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Ond pwy yr ydych chwi yn dywedyd fy mod i? A Phedr a atebodd ac a ddywedodd wrtho, Ti ywr Cnst.

8:30 Ac efe a orchmynnodd iddynt na ddywedent i neb amdano.

8:31 Ac efe a ddechreuodd eu dysgu hwynt, fod yn rhaid i Fab y dyn oddef llawer, ai wrthod gan yr henuriaid, ar archoffeiriaid, ar ysgrifenyddion, ai ladd, ac wedi tridiau atgyfodi.

8:32 Ar ymadrodd hwnnw a ddywedodd efe yn eglur. A Phedr a ymaflodd ynddo, ac a ddechreuodd ei geryddu ef.

8:33 Eithr wedi iddo droi, ac edrych ar ei ddisgyblion, efe a geryddodd Pedr, gan ddywedyd, Dos ymaith yn fy l i, Satan; am nad wyt yn synied y pethau sydd o Dduw, ond y pethau sydd o ddynion.

8:34 Ac wedi iddo alw ato y dyrfa, gydai ddisgyblion, efe a ddywedodd wrthynt, Y neb a fynno ddyfod ar fy l i, ymwaded ag ef ei hun, a chyfoded ei a dilyned fi.

8:35 Canys pwy bynnag a fynno gadw ei einioes, ai cyll hi: ond pwy bynnag a gollo ei einioes er fy mwyn i ar efengyl, hwnnw ai ceidw hi.

8:36 Canys pa lesd i ddyn, os ennill yr holl fyd, a cholli ei enaid ei hun?

8:37 Neu pa beth a rydd dyn yn gyfnewid am ei enaid?

8:38 Canys pwy bynnag a fyddo cywilydd ganddo fi am geiriau yn yr odinebus ar bechadurus genhedlaeth hon; bydd cywilydd gan Fab y dyn yntau hefyd, pan ddl yng ngogoniant ei Dad, gydar angylion sanctaidd.

PENNOD 9
9:1
A efe a ddywedodd wrthynt, Yn wir yr wyf yn dywedyd i chwi, fod rhai or rhai sydd yn sefyll yma, ni phrofant angau, hyd oni welont deyrnas Dduw wedi dyfod mewn nerth.

9:2 Ac wedi chwe diwrnod, y cymerth yr Iesu Pedr, ac Iago, ac Ioan, ac au dug hwynt i fynydd uchel, eu hunain or neilitu: ac efe a weddnewidiwyd yn eu gŵydd hwynt.

9:3 Ai ddillad ef a aethant yn ddisglair, yn gannaid lawn fel eira; y fath ni fedr un pannwr ar y ddaear eu cannu.

9:4 Ac ymddangosodd iddynt Eleias, gyda Moses: ac yr oeddynt yn ymddiddan r Iesu.

9:5 A Phedr a atebodd ac a ddywedodd wrth yr Iesu. Rabbi, da yw i ni fod yma: a gwnawn dair pabell; i ti un, ac i Moses un, ac i Eleias un.

9:6 Canys nis gwyddai beth yr oedd yn ei ddywedyd: canys yr oeddynt wedi dychrynu.

9:7 A daeth cwmwl yn cysgodi drostynt hwy: a llef a ddaeth allan or cwmwl, gan ddywedyd, Hwn yw fy annwyl Fab; gwrandewch ef.

9:8 Ac yn ddisymwth, pan edrychasant o amgylch, ni welsant neb mwy, ond yr Iesu yn unig gyda hwynt.

9:9 A phan oeddynt yn dyfod i waered or mynydd, efe a orchmynnodd iddynt na ddangosent i neb y pethau a welsent, groes, hyd pan atgyfodai Mab y dyn o feirw.

9:10 A hwy a gadwasant y gair gyda hwynt eu hunain, gan gydymholi beth ywr atgyfodi o feirw.

9:11 A hwy a ofynasant iddo, gan ddywedyd, Paham y dywed yr ysgrifenyddion fod yn rhaid i Eleias ddyfod yn gyntaf?

9:12 Ac efe a atebodd ac a ddywedodd wrthynt, Eleias yn ddiau gan ddyfod yn gyntaf a adfer bob peth, ar modd yr ysgrifennwyd am Pab y dyn, y dioddefai lawer o bethau, ac y dirmygid ef.

9:13 Eithr yr wyf yn dywedyd i chwi, ddyfod Eleias yn ddiau, a gwneuthur ohonynt iddo yr hyn a fynasant, fel yr ysgrifennwyd amdano.

9:14 A phan ddaeth efe at ei ddisgyblion, efe a welodd dyrfa fawr yn eu cylch hwynt, ar ysgrifenyddion yn cydymholi hwynt.

9:15 Ac yn ebrwydd yr holl dyrfa, pan ganfuant ef, a ddychrynasant, a chan redeg ato, a gyfarchasant iddo.

9:16 Ac efe a ofynnodd ir ysgrifenyddion, Pa gydymholi yr ydych yn eich plith?

9:17 Ac un or dyrfa a atebodd ac a ddygwydd hwynt. wedodd, Athro, mi a ddygais fy mab atat, ag ysbryd mud ynddo:

9:18 A pha le bynnag y cymero ef, efe ai rhwyga; ac yntau a fwrw ewyn, ac a ysgyrnyga ddannedd, ac y maen dihoeni: ac mi a ddywedais wrth dy ddisgyblion ar iddynt ei fwrw ef allan; ac nis gallasant.

9:19 Ac efe a atebodd iddynt, ac a ddy wedodd, O genhedlaeth anffyddlon, pa hyd y byddaf gyda chwi? pa hyd y goddefaf chwi? dygwch ef ataf fi.

9:20 A hwy ai dygasant ef ato. A phan welodd ef, yn y man yr ysbryd ai drylliodd ef; a chan syrthio ar y ddaear, efe a ymdreiglodd, dan falu ewyn.

9:21 A gofynnodd yr Iesu iw dad ef, Beth sydd o amser er pan ddarfu fel hyn iddo? Yntau a ddywedodd, Er yn fachgen.

9:22 A mynych y taflodd efe ef yn tn, ir dyfroedd, fel y difethai efe ef: ond os gelli di ddim, cymorth ni, gan dosturio wrthym.

9:23 Ar Iesu a ddywedodd wrtho, Os gelli di gredu, pob peth a all fod ir neb a gredo.

9:24 Ac yn y fan tad y bachgen, dan lefain ac wylofain, a ddywedodd, Yr wyf fi yn credu, O Arglwydd; cymorth fy anghrediniaeth i.

9:25 A phan welodd yr Iesu fod y dyrfa yn cydredeg ato, efe a geryddodd yr ysbryd aflan, gan ddywedyd wrtho, Tydi ysbryd mud a byddar, yr wyf fi yn gorchymyn i ti. Tyred allan ohono, ac na ddos mwy iddo ef.

9:26 Ac wedi ir ysbryd lefain, a dryllio llawer arno ef, efe a aeth allan: ac yr oedd efe fel un marw, fel y dywedodd llawer ei farw ef.

9:27 Ar Iesu ai cymerodd ef erbyn ei law, ac ai cyfododd; ac efe a safodd i fyny.

9:28 Ac wedi iddo fyned i mewn ir tŷ, ei ddisgyblion a ofynasant iddo or neilitu, Paham na allem ni ei fwrw ef allan?

9:29 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Y rhyw hwn ni all er dim ddyfod allan, ond trwy weddi ac ympryd.

9:30 Ac wedi ymadael oddi yno, hwy a ymdeithiasant trwy Galilea: ac ni fynnai efe wybod o neb.

9:31 Canys yr oedd efe yn dysgu ei ddisgyblion, ac yn dywedyd wrthynt, Y traddodid Mab y dyn i ddwylo dynion, ac y lladdent ef; ac wedi ei ladd, yr atgyfodai y trydydd dydd.

9:32 Ond nid oeddynt hwy yn deall yr ymadrodd, ac ofni yr oeddynt ofyn iddo.

9:33 Ac efe a ddaeth i Gapernaum: a phan oedd efe yn y tŷ, efe a ofynnodd iddynt, Beth yr oeddech yn ymddadlau yn eich plith eich hunain ar y ffordd?

9:34 Ond hwy a dawsant sn: canys ymddadleuasent i gilydd ar y ffordd, pwy a fyddai fwyaf.

9:35 Ac efe a eisteddodd, ac a alwodd y deuddeg, ac a ddywedodd wrthynt, Os myn neb fod yn gyntaf, efe a fydd olaf or cwbl, a gweinidog i bawb.

9:36 Ac efe a gymerth fachgennyn, ac ai gosododd ef yn eu canol hwynt: ac wedi iddo ei gymryd ef yn ei freichiau, efe a ddywedodd wrthynt,

9:37 Pwy bynnag a dderbynio un or cyfryw fechgyn yn fy enw i, sydd yn fy nerbyn i: a phwy bynnag am derbyn i, nid myfi y mae yn ei dderbyn, ond yr hwn am danfonodd i.

9:38 Ac Ioan ai hatebodd ef, gan ddywedyd, Athro, ni a welsom un yn bwrw allan gythreuliaid yn dy enw di, yr hwn nid yw yn ein dilyn ni; ac ni a waharddasom iddo, am nad yw yn ein dilyn ni.

9:39 Ar Iesu a ddywedodd, Na waherddwch iddo; canys nid oes neb a wna wyrthiau yn fy enw i, ac a all yn y fan roi drygair i mi.

9:40 Canys y neb nid yw in herbyn, on tu ni y mae.

9:41 Canys pwy bynnag a roddo i chwi iw yfed gwpanaid o ddwfr yn fy enw i, am eich bod yn perthyn i Grist, yn wir meddaf i chwi, Ni chyll efe ei obrwy.

9:42 A phwy bynnag a rwystro un or rhai bychain hyn sydd yn credu ynof fi, gwell oedd iddo osod maen melin o amgylch ei wddf, ai daflu ir mr.

9:43 Ac os dy law ath rwystra, tor hi ymaith: gwell yw i ti fyned i mewn ir bywyd yn anafus, nag dwy law gennyt fyned i uffern, ir tn anniffoddadwy:

9:44 lle nid yw eu pryf hwynt yn marw, nar tn yn diffodd.

9:45 Ac os dy droed ath rwystra, tor ef ymaith: gwell yw i ti fyned i mewn ir bywyd yn gloff, nag a dau droed gennyt dy daflu i uffern, ir tn anniffoddadwy:

9:46 Lle nid yw eu pryf hwynt yn marw, nar tn yn diffodd.

9:47 Ac os dy lygad ath rwystra, bwrw ef ymaith: gwell yw i ti fyned i mewn i deyrnas Dduw yn unllygeidiog, nag dau lygad gennyt dy daflu i dn uffern:

9:48 Lle nid yw eu pryf hwynt yn marw, nar tn yn diffodd.

9:49 Canys pob un a helltir thn, a phob aberth a helltir halen.

9:50 Da ywr halen: ond os bydd yr halen yn ddi-hallt, pha beth yr helltwch ef?
Bid gennych halen ynoch eich hunain, a byddwch heddychlon ch gilydd.

PENNOD 10
10:1
Ac efe a gyfododd oddi yno, ac a aeth i dueddau Jwdea, trwyr tu hwnt ir Iorddonen; ar bobloedd a gydgyrchasant ato ef drachefn: ac fel yr oedd yn arferu, efe au dysgodd hwynt drachefn.

10:2 Ar Phariseaid, wedi dyfod ato, a ofynasant iddo, Ai rhydd i ŵr roi ymaith ei wraig? gan ei demtio ef.

10:3 Yntau a atebodd ac a ddywedodd wrthynt, Beth a orchmynnodd Moses i chwi?

10:4 A hwy a ddywedasant, Moses a ganiataodd ysgrifennu llythyr ysgar, ai gollwng hi ymaith.

10:5 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd wrthynt, O achos eich calongaledwch chwi yr ysgrifennodd efe i chwi y gorchmyn hwnnw:

10:6 Ond o ddechreuad y creadigaeth, yn wryw a benyw y gwnaeth Duw hwynt.

10:7 Am hyn y gad dyn ei dad ai fam, ac y glŷn wrth ei wraig;

10:8 A hwy ill dau a fyddant un cnawd: fel nad ydynt mwy ddau, ond un cnawd.

10:9 Y peth gan hynny a gysylltodd Duw, na wahaned dyn.

10:10 Ac yn y tŷ drachefn ei ddisgyblion a ofynasant iddo am yr un peth.

10:11 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Pwy bynnag a roddo ymaith ei wraig, ac a briodo un arall, y mae yn godinebu yn ei herbyn hi.

10:12 Ac os gwraig a ddyry ymaith ei gŵr, a phriodi un arall, y mae hin godinebu.

10:13 A hwy a ddygasant blant bychain ato, fel y cyffyrddai efe hwynt: ar disgyblion a geryddasant y rhai oedd yn eu dwyn hwynt.

10:14 Ar Iesu pan welodd hynny, fu anfodlon, ac a ddywedodd wrthynt, Gadewch i blant bychain ddyfod ataf fi, ac na waherddwch iddynt: canys eiddor cyfryw rai yw teyrnas Dduw.

10:15 Yn wir meddaf i chwi, Pwy bynnag ni dderbynio deyrnas Dduw fel dyn bach, nid a efe i mewn iddi.

10:16 Ac efe au cymerodd hwy yn ei freichiau, ac a roddes ei ddwylo arnynt, ac au bendithiodd.

10:17 Ac wedi iddo fyned allan ir ffordd, rhedodd un ato, a gostyngodd iddo, ac a ofynnodd iddo, O Athro da, beth a wnaf fel yr etifeddwyf fywyd tragwyddol?

10:18 Ar Iesu a ddywedodd wrtho, Paham y gelwi fi yn dda? nid oes neb da ond un, sef Duw.

10:19 Ti a wyddost y gorchmynion, Na odineba, Na ladd, Na ladrata, Na chamdystiolaetha, Na chamgolleda, Anrhydedda dy dad ath fam.

10:20 Yntau a atebodd ac a ddywedodd wrtho, Athro, y rhai hyn i gyd a gedwais om hieuenctid.

10:21 Ar Iesu gan edrych arno, ai hoffodd, ac a ddywedodd wrtho, Un peth sydd ddiffygiol i ti: dos, gwerth yr hyn oll sydd gennyt, a dyro ir tlodion; a thi a gei drysor yn y nef: a thyred, a chymer i fyny y groes, a dilyn fi.

10:22 Ac efe a bruddhaodd wrth yr ymadrodd, ac a aeth ymaith yn athrist: canys yr oedd ganddo feddiannau lawer.

10:23 Ar Iesu a edrychodd oi amgylch, ac a ddywedodd wrth ei ddisgyblion, Mor anodd yr r rhai y mae golud ganddynt i deyrnas Dduw!

10:24 Ar disgyblion a frawychasant wrth ei eiriau ef. Ond yr Iesu a atebodd drachefn, ac a ddywedodd wrthynt, O blant, mor anodd yw ir rhai sydd u hymddiried yn eu golud fyned i deyrnas Dduw!

10:25 Y mae yn haws i gamel fyned trwy graur nodwydd, nag i oludog fyned i mewn i deyrnas Dduw.

10:26 A hwy a synasant yn ddirfawr, gan ddywedyd wrthynt eu hunain, A phwy a all fod yn gadwedig?

10:27 Ar Iesu, wedi edrych arnynt, a ddywedodd, Gyda dynion amhosibl yw, ac nid gyda Duw: canys pob peth sydd bosibl gyda Duw.

10:28 Yna y dechreuodd Pedr ddywedyd wrtho, Wele, nyni a adawsom bob peth, ac ath ddilynasom di.

10:29 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd, Yn wir meddaf i chwi, Nid oes neb ar a adawodd dŷ, neu frodyr, neu chwiorydd, neu dad, neu fam, neu wraig, neu blant, neu diroedd, om hachos i ar efengyl,

10:30 Ar ni dderbyn y can cymaint yr awron y pryd hwn, dai, a brodyr, a chwiorydd, a mamau, a phlant, thiroedd, ynghyd g erlidiau; ac yn y byd a ddaw, fywyd tragwyddol.

10:31 Ond llawer rhai cyntaf a fyddant ddiwethaf; ar diwethaf fyddant gyntaf.

10:32 Ac yr oeddynt ar y ffordd yn myned i fyny i Jerwsalem; ac yr oedd yr Iesu yn myned ou blaen hwynt: a hwy a frawychasant; ac fel yr oeddynt yn canlyn, yr oedd arnynt ofn. Ac wedi iddo drachefn gymryd y deuddeg, efe a ddechreuodd fynegi iddynt y pethau a ddigwyddent iddo ef:

10:33 Canys wele, yr ydym ni yn myned i fyny i Jerwsalem; a Mab y dyn a draddodir ir archoffeiriaid, ac ir ysgrifenyddion; a hwy ai condemniant ef i farwolaeth, ac ai traddodant ef ir Cenhedloedd:

10:34 A hwy ai gwatwarant ef, ac ai fflangellant, ac a boerant arno, ac ai lladdant: ar trydydd dydd yr atgyfyd.

10:35 A daeth ato Iago ac Ioan, meibion Sebedeus, gan ddywedyd, Athro, ni a fynnem wneuthur ohonot i ni yr hyn a ddymunem.

10:36 Yntau a ddywedodd wrthynt, Beth a fynnech i mi ei wneuthur i chwi?

10:37 Hwythau a ddywedasant wrtho, Caniat i ni eistedd, un ar dy ddeheulaw, ar llall ar dy aswy, yn dy ogoniant.

10:38 Ond yr Iesu a ddywedodd wrthynt, Ni wyddoch pa beth yr ydych yn ei ofyn: a ellwch chwi yfed or cwpan yr wyf fi yn ei yfed? ach bedyddio r bedydd ym bedyddir i ag ef?

10:39 A hwy a ddywedasant wrtho, Gallwn, Ar Iesu a ddywedodd wrthynt, Diau yr yfwch or cwpan yr yfwyf fi; ac ych bedyddir r bedydd y bedyddir finnau:

10:40 Ond eistedd ar fy neheulaw am haswy, nid eiddof fi ei roddi; ond ir rhai y darparwyd.

10:41 A phan glybur deg, hwy a ddechreuasant fod yn anfodlon ynghylch Iago ac Ioan.

10:42 Ar Iesu au galwodd hwynt ato, ac a ddywedodd wrthynt, Chwi a wyddoch fod y rhai a dybir eu bod yn llywodraethu ar y Cenhedloedd, yn tra-arglwyddiaethu arnynt; au gwŷr mawr hwynt yn tra-awdurdodi arnynt.

10:143 Eithr nid felly y bydd yn eich plith chwi: ond pwy bynnag a ewyllysio fod yn fawr yn eich plith, bydded weinidog i chwi;

10:44 A phwy bynnag ohonoch a fynno fod yn bennaf, bydded was i bawb.

10:45 Canys ni ddaeth Mab y dyn iw wasanaethu, ond i wasanaethu, ac i roi ei einioes yn bridwerth dros lawer.

10:46 A hwy a ddaethant i Jericho. Ac fel yr oedd efe yn myned allan o Jericho, efe ai ddisgyblion, a bagad o bobl, Bartimeus ddall, mab Timeus, oedd yn eistedd ar fin y ffordd, yn cardota.

10:47 A phan glybu mair Iesu o Nasareth ydoedd, efe a ddechreuodd lefain, a dywedyd, Iesu, mab Dafydd, trugarha wrthyf.

10:48 A llawer ai ceryddasant ef, i geisio ganddo dewi: ond efe a lefodd yn fwy o lawer, Mab Dafydd, trugarha wrthyf.

10:49 Ar Iesu a safodd, ac a archodd ei alw ef. A hwy a alwasant y dall, gan ddywedyd wrtho, Cymer galon; cyfod: y mae efe yn dy alw di.

10:50 Ond efe, wedi taflu ei gochl ymaith a gyfododd, ac a ddaeth at yr Iesu.

10:51 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd wrtho, Beth a fynni i mi ei wneuthur i ti? Ar dall a ddywedodd wrtho, Athro, caffael ohonof fy ngolwg.

10:52 Ar Iesu a ddywedodd wrtho, Dos ymaith: dy ffydd ath iachaodd. Ac yn y man y cafodd efe ei olwg, ac efe a ddilynodd yr Iesu ar hyd y ffordd.

PENNOD 11
11:1
Ac wedi eu dyfod yn agos i Jerwsafem, i Bethffage a Bethania, hyd fynydd yr Olewydd, efe a anfonodd ddau oi ddisgyblion,

11:2 Ac a ddywedodd wrthynt, Ewch ymaith ir pentref sydd gyferbyn chwi: ac yn y man wedi y deloch i mewn iddo, chwi a gewch ebol wedi ei rwymo, ar yr hwn nid eisteddodd neb; gollyngwch ef yn rhydd, a dygwch ymaith.

11:3 Ac os dywed neb wrthiych, Paham y gwnewch hyn? dywedwch, Am fod yn rhaid ir Arglwydd wrtho; ac yn ebrwydd efe ai denfyn yma.

11:4 A hwy a aethant ymaith, ac a gawsant yr ebol yn rhwym wrth y drws oddi allan, mewn croesffordd; ac ai gollyngasant ef yn rhydd,

11:5 A rhai or rhai oedd yn sefyll yno a ddywedasant wrthynt, Beth a wnewch chwi, yn gollwng yr ebol yn rhydd?

11:6 A hwy a ddywedasant wrthynt fel y gorchmynasai yr Iesu: a hwy a adawsant iddynt fyned ymaith.

11:7 A hwy a ddygasant yr ebol at yr Iesu, ac a fwriasant eu dillad arno; ac efe a eisteddodd arno.

11:8 A llawer a daenasant eu dillad ar hyd y ffordd; ac eraill a dorasant gangau or gwŷdd, ac au taenasant ar y ffordd.

11:9 Ar rhai oedd yn myned or blaen, ar rhai oedd yn dyfod ar 1, a lefasant, gan ddywedyd, Hosanna; Bendigedig fyddor hwn sydd yn dyfod yn enwr Arglwydd;

11:10 Bendigedig ywr deyrnas sydd yn dyfod yn enw Arglwydd ein tad Dafydd; Hosanna yn y goruchaf.

11:11 Ar Iesu a aeth i mewn i Jerwsalem, ac ir deml: ac wedi iddo edrych ar bob peth oi amgylch, a hi weithian yn hwyr, efe a aeth allan i Fethania gydar deuddeg.

11:12 A thrannoeth, wedi iddynt ddyfod allan o Fethania, yr oedd arao chwant bwyd.

11:13 Ac wedi iddo ganfod o hirbell ffigysbren ag arno ddail, efe a aeth i edrych a gaffai ddim arno. A phan ddaeth ato, ni chafodd efe ddim ond y dail: canys nid oedd amser ffigys.

11:14 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd wrtho, Na fwytaed neb ffrwyth ohonot byth mwy. Ai ddisgyblion ef a glywsant.

11:15 A hwy a ddaethant i Jerwsalem. Ar Iesu a aeth ir deml, ac a ddechreuodd fwrw allan y rhai a werthent ac a brynent yn y deml; ac a ymchwelodd drestlaur arianwyr, a chadeiriaur gwerthwyr colomennod:

11:16 Ac ni adawai efe i neb ddwyn llestr trwyr deml,

11:1:7 Ac efe au dysgodd, gan ddywedyd wrthynt, Onid ywn ysgrifenedig, Y gelwir fy nhŷ i yn dŷ gweddi ir holl genhedloedd? ond chwi ai gwnaethoch yn ogof lladron.

11:18 Ar ysgrifenyddion ar archoffeiriaid a glywsant hyn, ac a geisiasant pa fodd y difethent ef: canys yr oeddynt yn ei ofni ef, am fod yr holl bobl yn synnu oblegid ei athrawiaeth ef.

11:19 A phan aeth hi yn hwyr, efe a aeth allan or ddinas.

11:20 Ar bore, wrth fyned heibio, hwy a welsant y ffigysbren wedi crino or gwraidd.

11:21 A Phedr wedi atgofio, a ddywedodd wrtho, Athro, wele y ffigysbren a felltithiaist, wedi crino.

11:22 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd wrthynt, Bydded gennych ffydd yn Nuw:

11:23 Canys yn wir yr wyf yn dywedyd i chwi, Pwy bynnag a ddywedo wrth y mynydd hwn, Tynner di ymaith, a bwrier di ir mr; ac nid amheuo yn ei galon, ond credu y daw i ben y pethau a ddywedo efe; beth bynnag a ddywedo, a fydd iddo.

11:24 Am hynny meddaf i chwi, Beth bynnag oll a geisioch wrth weddo credwch y derbyniwch, ac fe fydd i chwi.

11:25 A phan safoch i weddo, maddeuwch, o bydd gennych ddim yn erbyn neb; fel y maddeuo eich Tad yr hwn sydd yn y nefoedd i chwithau eich camweddau:

11:26 Ond os chwi ni faddeuwch, eich Tad yr hwn sydd yn y nefoedd ni faddau chwaith eich camweddau chwithau.

11:27 A hwy a ddaethant drachefn i Jerwsalem: ac fel yr oedd efe yn rhodio yn y deml, yr archoffeiriaid, ar ysgrifenyddion, ar henuriaid, a ddaethant ato,

11:28 Ac a ddywedasant wrtho, Trwy ba awdurdod yr wyt ti yn gwneuthur y pethau hyn? a phwy a roddes i ti yr awdurdod hon i wneuthur y pethau hyn?

11:29 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd wrthynt, A minnau a ofynnaf i chwithau un gair; ac atebwch fi, a mi a ddywedaf i chwi trwy ba awdurdod yr wyf yn gwneuthur y pethau hyn.

11:30 Bedydd Ioan, ai or nef yr oedd, ai o ddynion? atebwch fi.

11:31 Ac ymresymu a wnaethant wrthynt eu hunain, gan ddywedyd, Os dywedwn, Or nef; efe a ddywed, Paham gan hynny na chredech iddo?

11:32 Eithr os dywedwn, O ddynion; yr oedd arnynt ofn y bobl: canys pawb oll a gyfrifent Ioan mai proffwyd yn ddiau ydoedd.

11:33 A hwy a atebasant ac a ddywedasant wrth yr Iesu, Ni wyddom ni. Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd wrthynt hwythau, Ac ni ddywedaf finnau i chwithau trwy ba awdurdod yr wyf yn gwneuthur y pethau hyn.

PENNOD 12
12:1
A efe a ddechreuodd ddywedyd wrthynt ar ddamhegion. Gŵr a blannodd winllan, ac a ddododd gae oi hamgylch, ac a gloddiodd le ir gwingafn, ac a adeiladodd dŵr, ac ai gosododd hi allan i lafurwyr, ac a aeth oddi cartref.

12:2 Ac efe a anfonodd was mewn amser at y llafurwyr, i dderbyn gan y llafurwyr o ffrwyth y winllan.

12:3 A hwy ai daliasant ef, ac ai baeddasant, ac ai gyrasant ymaith yn waglaw.

12:4 A thrachefn yr anfonodd efe atynt was arall; a hwnnw y taflasant gerrig ato, ac yr archollasant ei ben, ac ai gyrasant ymaith yn amharchus.

12:5 A thrachefn yr anfonodd efe un arall; a hwnnw a laddasant: a llawer eraill; gan faeddu rhai, a lladd y lleill.

12:6 Am hynny eto, a chanddo un mab, ei anwylyd, efe a anfonodd hwnnw hefyd atynt yn ddiwethaf gan ddywedyd, Hwy a barchant fy mab i.

12:7 Ond y llafurwyr hynny a ddywedasant yn eu plith eu hunain, Hwn ywr etifedd; deuwch, lladdwn ef, ar etifeddiaeth fydd eiddom ni.

12:8 A hwy ai daliasant ef, ac ai lladdasant, ac ai bwriasant allan or winllan.

12:9 Beth gan hynny a wna arglwydd y winllan? efe a ddaw, ac a ddifethar llafurwyr, ac a rydd y winllan i eraill.

12:10 Oni ddarllenasoch yr ysgrythur hon? Y maen a wrthododd yr adeiladwyr, hwn a wnaethpwyd yn ben y gongl:

12:11 Hyn a wnaethpwyd gan yr Arglwydd; a rhyfedd yw yn ein golwg ni.

12:12 A hwy a geisiasant ei ddala ef; ac yr oedd arnynt ofn y dyrfa: canys hwy a wyddent mai yn eu herbyn hwy y dywedasai efe y ddameg: a hwy ai gadawsant ef, ac a aethant ymaith.

12:13 A hwy a anfonasant ato rai or Phariseaid, ac or Herodianiaid, iw rwydo ef yn ei ymadrodd.

12:14 Hwythau, pan ddaethant, a ddywedasant wrtho, Athro, ni a wyddom dy fod di yn eirwir, ac nad oes arnat ofal rhag neb; canys nid wyt ti yn edrych ar wyneb dynion, ond yr wyt yn dysgu ffordd Duw mewn gwirionedd: Ai cyfreithlon rhoi teyrnged i Gesar, ai nid yw? a roddwn, ai ni roddwn hi?

12:15 Ond efe, gan wybod eu rhagrith hwynt, a ddywedodd wrthynt, Paham y temtiwch fi? dygwch i mi geiniog, fel y gwelwyf hi.

12:16 A hwy ai dygasant. Ac efe a ddywedodd wrthynt, Eiddo pwy ywr ddelw hon ar argraff?
A hwy a ddywedasant wrtho, Eiddo Cesar.

12:17 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd wrthynt, Rhoddwch yr eiddo Cesar i Gesar, ar eiddo Duw i Dduw.
A rhyfeddu a wnaethant oi blegid.

12:18 Daeth y Sadwceaid hefyd ato, y rhai a ddywedant nad oes atgyfodiad; a gofynasant iddo, gan ddywedyd,

12:19 Athro, Moses a ysgrifennodd i ni, O bydd marw brawd neb, a gadu ei wraig, ac heb adu plant, am gymryd oi frawd ei wraig ef, a chodi had iw frawd.

12:20 Yr oedd gan hynny saith o frodyr: ar cyntaf a gymerth wraig; a phan fu farw, ni adawodd had.

12:21 Ar ail ai cymerth hi, ac a fu farw, ac ni adawodd yntau had: ar trydydd yr un modd.

12:22 A hwy ai cymerasant hi ill saith, ac ni adawsant had. Yn ddiwethaf or cwbl bu farwr wraig hefyd.

12:23 Yn yr atgyfodiad gan hynny, pan atgyfodant, gwraig i ba un ohonynt fydd hi? canys y saith ai cawsant hi yn wraig.

12:24 Ar Iesu a atebodd, ac a ddywedodd wrthynt, Onid am hyn yr ydych yn cyfeiliorni, am nad ydych yn gwybod yr ysgrythurau, na gallu Duw?

12:25 Canys pan atgyfodant o feirw, ni wreicant, ac ni ŵrant; eithr y maent fel yr angylion sydd yn y nefoedd.

12:26 Ond am y meirw, yr atgyfodir hwynt, oni ddarllenasoch chwi yn llyfr Moses, y modd y llefarodd Duw wrtho yn y berth, gan ddywedyd, Myfi yw Duw Abraham, a Duw Isaac, a Duw Jacob?

12:27 Nid yw efe Dduwr meirw, ond Duwr rhai byw: am hynny yr ydych chwi yn cyfeiliornin fawr.

12:28 Ac un or ysgrifenyddion a ddaeth, wedi eu clywed hwynt yn ymresymu, a gwybod ateb ohono iddynt yn gymwys, ac a ofynnodd iddo. Pa un ywr gorchymyn cyntaf or cwbl?

12:29 Ar Iesu a atebodd iddo, Y cyntaf or holl orchmynion yw, Clyw, Israel; Yr Arglwydd ein Duw, un Arglwydd yw:

12:30 A chr yr Arglwydd dŷ Dduw th holl galon, ac th holl enaid, ac th holl feddwl, ac th holl nerth. Hwn ywr gorchymyn cyntaf.

12:31 Ar ail sydd gyffelyb iddo; cr dy gymydog fel ti dy hun. Nid oes orchymyn arall mwy nar rhai hyn.

12:32 A dywedodd yr ysgrifennydd wrtho, Da, Athro, mewn gwirionedd y dywedaist, mai un Duw sydd, ac nad oes arall ond efe:

12:33 Ai garu ef r holl galon, ac r holl ddeall, ac r holl enaid, ac r holl nerth, a charu ei gymydog megis ei hun, sydd fwy nar holl boethoffrymau ar aberthau.

12:34 Ar Iesu, pan welodd iddo ateb yn synhwyrol, a ddywedodd wrtho, Nid wyt ti bell oddi wrth deyrnas Dduw. Ac ni feiddiodd neb mwy ymofyn ag ef.

12:35 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd, wrth ddysgu yn y deml. Pa fodd y dywed yr ysgrifenyddion fod Crist yn fab Dafydd?

12:36 Canys Dafydd ei hun a ddywedodd trwyr Ysbryd Gln, Yr ARGLWYDD a ddywedodd wrth fy Arglwydd, Eistedd ar fy neheulaw, hyd oni osodwyf dy elynion yn droedfainc ith draed.

12:37 Y mae Dafydd ei hun, gan hynny, yn ei alw ef yn Arglwydd; ac o ba le y mae efe yn fab iddo? A llawer o bobl ai gwrandawent ef yn ewyllysgar.

12:38 Ac efe a ddywedodd wrthynt yn ei athrawiaeth, Ymogelwch rhag yr ysgrifenyddion, y rhai a chwenychant rodio mewn gwisgoedd llaesion, a chael cyfarch yn y marchnadoedd,

12:39 Ar prifgadeiriau yn y synagogau, ar prif eisteddleoedd mewn swperau;

12:40 Y rhai sydd yn llwyr fwyta tai gwragedd gweddwon, ac mewn rhith yn hir weddo: y rhai hyn a dderbyniant farnedigaeth fwy.

12:41 Ar Iesu a eisteddodd gyferbyn r drysorfa, ac a edrychodd pa fodd yr oedd y bobl yn bwrw arian ir drysorfa: a chyfoethogion lawer a fwriasant lawer.

12:42 A rhyw wraig weddw dlawd a ddaeth, ac a fwriodd i mewn ddwy hatling, yr hyn yw ffyrling.

12:43 Ac efe a alwodd ei ddisgyblion ato, ac a ddywedodd wrthynt, Yn wir yr wyf yn dywedyd i chwi, fwrw or wraig weddw dlawd hon i mewn fwy nar rhai oll a fwriasant ir drysorfa.

12:44 Canys hwynt-hwy oll a fwriasant or hyn a oedd yng ngweddill ganddynt: ond hon oi heisiau a fwriodd i mewn yr hyn oll a feddai, sef ei holl fywyd.

PENNOD 13
13:1
A fel yr oedd efe yn myned allan or deml, un oi ddisgyblion a ddywedodd wrtho, Athro, edrych pa ryw feini, a pha fath adeiladau sydd yma.

13:2 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd wrtho, A weli dir adeiladau mawrion hyn? ni edir maen ar faen, ar nis datodir.

13:3 Ac fel yr oedd efe yn eistedd ar fynydd yr Olewydd, gyferbyn r deml, Pedr, ac Iago, ac Ioan, ac Andreas, a ofynasant iddo or neilitu,

13:4 Dywed i ni pa bryd y bydd y pethau hyn? a pha arwydd fydd pan for pethau hyn oll ar ddibennu?

13:5 Ar Iesu a atebodd iddynt, ac a ddechreuodd ddywedyd, Edrychwch rhag twyllo o neb chwi:

13:6 Canys llawer un a ddaw yn fy enw i, gan ddywedyd, Myfi yw Crist; ac a dwyllant lawer.

13:7 Ond pan glywoch am ryfeloedd, a sn am ryfeloedd, na chyffroer chwi: canys rhaid i hynny fod; ond nid ywr diwedd eto.

13:8 Canys cenedl a gyfyd yn erbyn cenedl, a theyrnas yn erbyn teyrnas: a daeargrynfau fyddant mewn mannau, a newyn a thrallod fyddant.

13:9 Dechreuad gofidiau ywr pethau hyn. Eithr edrychwch chwi arnoch eich hunain: canys traddodant chwi ir cynghorau, ac ir synagogau; chwi a faeddir, ac a ddygir gerbron rhaglawiaid a brenhinoedd om hachos i, er tystiolaeth iddynt hwy.

13:10 Ac y mae yn rhaid yn gyntaf bregethur efengyl ymysg yr holl genhedloedd.

13:11 Ond pan ddygant chwi, ach traddodi, na ragofelwch beth a ddywedoch, ac na fyfyriwch: eithr pa beth bynnag a rodder i chwi yn yr awr honno, hynny dywedwch: canys nid chwychwi sydd yn dywedyd, ond yr Ysbryd Gln.

13:12 Ar brawd a ddyry frawd i farwolaeth, a thad ei blentyn: a phlant a gyfyd yn erbyn eu rhieni, ac au rhoddant hwy i farwolaeth.

13:13 A chwi a fyddwch gas gan bawb er mwyn fy enw i: eithr y neb a barhao hyd y diwedd, hwnnw a fydd cadwedig.

13:14 Ond pan weloch chwi y ffieidd-dra anghyfanheddol, yr hwn a ddywedwyd gan Daniel y proffwyd, wedi ei osod lle nis dylid, (y neb a ddarlleno, dealled;) yna y rhai a fyddant yn Jwdea, ffoant ir mynyddoedd:

13:15 Ar neb a fyddo ar ben y tŷ, na ddisgynned ir tŷ, ac nac aed i mewn i gymryd dim oi dŷ.

13:16 Ar neb a fyddo yn y maes, na throed yn ei l i gymryd ei wisg.

13:17 Ond gwaer rhai beichiog, ar rhai yn rhoi bronnau, yn y dyddiau hynny!

13:18 Ond gweddwch na byddo eich ffedigaeth yn y gaeaf.

13:19 Canys yn y dyddiau hynny y bydd gorthrymder, y cyfryw ni bur fath o ddechrau y creaduriaeth a greodd Duw, hyd y pryd hwn, ac ni bydd chwaith.

13:2.0 Ac oni bai fod ir Arglwydd fyrhau y dyddiau, ni chadwesid un cnawd: eithr er mwyn yr etholedigion a etholodd, efe a fyrhaodd y dyddiau.

13:21 Ac yna os dywed neb wrthych, "Wele, llyma y Crist, neu, Wele, acw, na chredwch:

13:22 Canys gau Gristiau a gau broffwydi a gyfodant, ac a ddangosant arwyddion a rhyfeddodau, i hudo ymaith, pe byddai bosibl, ie, yr etholedigion.

13:23 Eithr ymogelwch chwi: wele, rhagddywedais i chwi bob peth.

13:24 Ond yn y dyddiau hynny, wedir gorthrymder hwnnw, y tywyllar haul, ar lloer ni rydd ei goleuni,

13:25 A sr y nef a syrthiant, ar nerthoedd sydd yn y nefoedd a siglir.

13:26 Ac yna y gwelant Fab y dyn yn dyfod yn y cymylau, gyda gallu mawr a gogoniant.

13:27 Ac yna yr enfyn efe ei angylion, ac y cynnull ei etholedigion oddi wrth y pedwar gwynt, o eithaf y ddaear hyd eithaf y nef.

13:28 Ond dysgwch ddameg oddi wrth y ffigysbren: Pan fo ei gangen eisoes yn dyner, ar dail yn torri allan, chwi a wyddoch fod yr haf yn agos:

13:29 Ac felly chwithau, pan weloch y pethau hyn wedi dyfod, gwybyddwch ei fod yn agos, wrth y drysau.

13:30 Yn wir yr wyf yn dywedyd i chwi, nad r oes hon heibio, hyd oni wneler y pethau hyn oll.

13:31 Nef a daear a nt heibio: ond y geiriau mau fi nid nt heibio ddim.

13:32 Eithr am y dydd hwnnw ar awr ni ŵyr neb, nar angylion sydd yn y nef, nar Mab, ond y Tad.

13:33 Ymogelwch, gwyliwch a gweddwch,i: canys ni wyddoch pa bryd y bydd yr amser.

13:34 Canys Mab y dyn sydd fel gŵr yn ymdaith i bell, wedi gadael ei dŷ, a rhoi awdurdod iw weision, ac i bob un ei waith ei hun, a gorchymyn ir drysor wylio.

13:35 Gwyliwch gan hynny, (canys ni wyddoch pa bryd y daw meistr y tŷ, yn yr hwyr, ai hanner nos, ai ar ganiad y ceiliog, air boreddydd;)

13:36 Rhag iddo ddyfodi yn ddisymwth, ach cael chwin cysgu.

13:37 Ar hyn yr wyf yn eu dywedyd wrthych chwi, yr wyf yn eu dywedyd wrth bawb, Gwyliwch.

PENNOD 14
14:1
Ac wedi deuddydd yr oedd y pasg, a gŵyl y bara croyw: ar archoffeiriaid ar ysgrifenyddion a geisiasant pa fodd y dalient ef trwy dwyll, ac y lladdent ef:

14:2 Eithr dywedasant, Nid ar yr ŵyl, rhag bod cynnwrf ymhlith y bobl.

14:3 A phan oedd efe ym Methania, yn nhŷ Simon y gwahanglwyfus, ac efe yn eistedd i fwyta, daeth gwraig a chanddi flwch o ennaint o nard gwlyb gwerthfawr; a hi a dorrodd y biwch, ac ai tywalltodd ar ei ben ef.

14:4 Ac yr oedd rhai yn anfodlon ynddynt eu hunain, ac yn dywedyd, I ba beth y gwnaethpwyd y golled hon or ennaint?

14:5 Oblegid fe a allasid gwerthu hwn uwchlaw tri chan ceiinog, au rhoddi ir tlodion.
A hwy a ffromasant yn ei herbyn hi.

14:6 Ar Iesu a ddywedodd, Gadewch iddi; paham y gwnewch flinder iddi? hi a wnaeth weithred dda arnaf fi.

14:7 Canys bob amser y cewch y tlodion gyda chwi; a phan fynnoch y gellwch wneuthur da iddynt hwy: ond myfi ni chewch bob amser.

14:8 Hyn a allodd hon, hi ai gwnaeth: hi a achubodd y blaen i eneinio fy nghorff erbyn y claddedigaeth.

14:9 Yn wir meddaf i chwi. Pa le bynnag y pregether yr efengyl hon yn yr holl fyd, yr hyn a wnaeth hon hefyd a adroddir er coffa amdani.

14:10 A Jwdas Iscariot, un or deuddeg, a aeth ymaith at yr archoffeiriaid, iw fradychu ef iddynt.

14:11 A phan glywsant, fe fu lawen ganddynt, ac a addawsant roi arian iddo. Yntau a geisiodd pa fodd y gallai yn gymwys ei fradychu ef.

14:12 Ar dydd cyntaf o ŵyl y bara croyw, pan aberthent y pasg, dywedodd ei ddisgyblion wrtho, I ba le yr wyt ti yn ewyllysio i ni fyned i baratoi i ti, i fwytar pasg?

14:13 Ac efe a anfonodd ddau oi ddisgyblion, ac a ddywedodd wrthynt, Ewch ir ddinas; a chyferfydd chwi ddyn yn dwyn ystenaid o ddwfr: dilynwch ef.

14:14 A pha le bynnag yr l i mewn, dywedwch wrth ŵr y tŷ, Fod yr Athro yn dywedyd.
Pa le y maer llety, lle y gallwyf, mi am disgyblion, fwytar pasg?

14:15 Ac efe a ddengys i chwi oruwchystafell fawr wedi ei thaenu yn barod: yno paratowch i ni.

14:16 Ai ddisgyblion a aethant, ac a ddaethant ir ddinas; ac a gawsant megis y dywedasai efe wrthynt: ac a baratoesant y pasg.

14:17 A phan aeth hi yn hwyr, efe a ddaeth gydar deuddeg.

14:18 Ac fel yr oeddynt yn eistedd, ac yn bwyta, yr Iesu a ddywedodd, Yn wir meddaf i chwi, Un ohonoch, yr hwn sydd yn bwyta gyda myfi, am bradycha i.

14:19 Hwythau a ddechreuasant dristu, a dywedyd wrtho bob yn un ac un, Ai myfi? ac arall, Ai myfi?

14:20 Ac efe a atebodd ac a ddywedodd wrthynt, Un or deuddeg, yr hwn sydd yn gwlychu gyda mi yn y ddysgl, yw efe.

14:21 Mab y dyn yn wir sydd yn myned ymaith, fel y mae yn ysgrifenedig amdano: ond gwaer dyn hwnnw trwyr hwn y bradychir Mab y dyn! da fuasai ir dyn hwnnw pe nas ganesid.

14:22 Ac fel yr oeddynt yn bwyta, yr Iesu a gymerodd fara, ac ai bendithiodd, ac ai torrodd, ac ai rhoddes iddynt; ac a ddywedodd, Cymerwch, bwytewch: hwn yw fy nghorff.

14:23 Ac wedi iddo gymryd y cwpan, a rhoi diolch, efe ai rhoddes iddynt: a hwynt oll a yfasant ohono.

14:24 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Hwn yw fy ngwaed i or testament newydd, yr hwn a dywelltir dros lawer.

14:25 Yn wir yr wyf yn dywedyd wrthych, nad yfaf mwy o ffrwyth y winwydden, hyd y dydd hwnnw pan yfwyf ef yn newydd yn nheyrnas Dduw.

14:26 Ac wedi iddynt ganu mawl, hwy a aethant allan i fynydd yr Olewydd.

14:27 A dywedodd yr Iesu wrthynt, Chwi a rwystrir oll om plegid i y nos hon: canys ysgrifenedig yw, Trawaf y bugail, ar defaid a wasgerir.

14:28 Eithr wedi i mi atgyfodi, mi a af och blaen chwi i Galilea.

14:29 Ond Pedr a ddywedodd wrtho, Pe byddai pawb wedi eu rhwystro, eto ni byddaf fi.

14:30 A dywedodd yr Iesu wrtho, Yn wir yr ydwyf yn dywedyd i ti, Heddiw, o fewn y nos hon, cyn canu or ceiliog ddwywaith, y gwedi fi deirgwaith.

14:31 Ond efe a ddywedodd yn helaethach o lawer, Pe gorfyddai imi farw gyda thi, nith wadaf ddim.
Ar un modd y dywedasant oll.

14:32 A hwy a ddaethant i le yr oedd ei enw Gethsemane: ac efe a ddywedodd wrth ei ddisgyblion, Eisteddwch yma, tra fyddwyf yn gweddo.

14:33 Ac efe a gymerth gydag ef Pedr, ac Iago, ac Ioan, ac a ddechreuodd ymofidio, a thristu yn ddirfawr.

14:34 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Y mae fy enaid yn athrist hyd angau: arhoswch yma, a gwyliwch.

14:35 Ac efe a aeth ychydig ymlaen, ac a syrthiodd ar y ddaear, ac a weddodd, o bai bosibl, ar fyned yr awr honno oddi wrtho.

14:36 Ac efe a ddywedodd, Abba, Dad, pob peth sydd bosibl i ti: tro heibio y cwpan hwn oddi wrthyf: eithr nid y peth yr ydwyf fi yn ei ewyllysio, ond y peth yr ydwyt ti.

14:37 Ac efe a ddaeth, ac au cafodd hwy yn cysgu; ac a ddywedodd wrth Pedr, Simon, ai cysgu yr wyt ti? oni allit wylio un awr?

14:38 Gwyliwch a gweddwch, rhag eich myned mewn temtasiwn. Yr ysbryd yn ddiau sydd barod, ond y cnawd sydd wan.

14:39 Ac wedi iddo fyned ymaith drachefn, efe a weddodd, gan ddywedyd yr un ymadrodd.

14:40 Ac wedi iddo ddychwelyd, efe au cafodd hwynt drachefn yn cysgu; canys yr oedd eu llygaid hwynt wedi trymhau: ac ni wyddent beth a atebent iddo.

14:41 Ac efe a ddaeth y drydedd waith, ac a ddywedodd wrthynt, Cysgwch weithian, a gorffwyswch: digon yw; daeth yr awr: wele, yr ydys yn bradychu Mab y dyn i ddwylo pechaduriaid.

14:42 Cyfodwch, awn; wele, y maer hwn sydd yn fy mradychu yn agos.

14:43 Ac yn y man, ac efe eto yn llefaru, daeth Jwdas, un or deuddeg, a chydag ef dyrfa fawr chleddyfau a ffyn, oddi wrth yr archoffeiriaid, ar ysgrifenyddion, ar henuriaid.

14:44 Ar hwn ai bradychodd ef a roddasai arwydd iddynt, gan ddywedyd, Pwy bynnag a gusanwyf, hwnnw yw: deliwch ef, a dygwch ymaith yn sicr.

14:45 A phan ddaeth, yn ebrwydd efe a aeth ato, ac a ddywedodd. Rabbi, Rabbi; ac ai cusanodd ef.

14:46 A hwythau a roesant eu dwylo arno, ac ai daliasant ef.

14:47 A rhyw un or rhai oedd yn sefyll gerllaw, a dynnodd ei gleddyf, ac a drawodd was yr archoffeiriad, ac a dorrodd ymaith ei glust ef.

14:48 Ar Iesu a atebodd ac a ddywedodd wrthynt, Ai megis at leidr y daethoch allan, chleddyfau ac ffyn, im dala i?

14:49 Yr oeddwn i beunydd gyda chwi yn athrawiaethu yn y deml, ac nim daliasoch: ond rhaid yw cyflawnir ysgrythurau.

14:50 A hwynt oll ai gadawsant ef, ac a ffoesant.

14:51 A rhyw ŵr ieuanc oedd yn ei ddilyn ef, wedi ymwisgo lliain main ar ei gorff noeth; ar gwŷr ieuainc ai daliasant ef.

14:52 A hwn a adawodd y lliain, ac a ffodd oddi wrthynt yn noeth.

14:53 A hwy a ddygasant yr Iesu at yr archoffeiriad: ar holl archoffeiriaid ar henuriaid, ar ysgrifenyddion, a ymgasglasant gydag ef.

14:54 A Phedr ai canlynodd ef o hirbell, hyd yn llys yr archoffeiriad; ac yr oedd efe yn eistedd gydar gwasanaethwyr, ac yn ymdwymo wrth y tn.

14:55 Ar archoffeiriaid ar holl gyngor a geisiasant dystiolaeth yn erbyn yr Iesu, iw roi ef iw farwolaeth; ac ni chawsant.

14:56 Canys llawer a ddygasant gau dystiolaeth yn ei erbyn ef; eithr nid oedd eu tystiolaethau hwy yn gyson.

14:57 A rhai a gyfodasant ac a ddygasant gamdystiolaeth yn ei erbyn, gan ddywedyd;

14:58 Ni ai clywsom ef yn dywedyd. Mi a ddinistriaf y deml hon o waith dwylo, ac mewn tridiau yr adeiladaf arall heb fod o waith llaw.

14:59 Ac eto nid oedd eu tystiolaeth hwy felly yn gyson.

14:60 A chyfododd yr archoffeiriad yn y canol, ac a ofynnodd ir Iesu, gan ddywedyd, Onid atebi di ddim? beth y maer rhai hyn yn ei dystiolaethu yn dy erbyn?

14:61 Ac efe a dawodd, ac nid atebodd ddim. Drachefn yr archoffeiriad a ofynnodd iddo, ac a ddywedodd wrtho, Ai tydi yw Crist, Mab y Bendigedig?

14:62 Ar Iesu a ddywedodd, Myfi yw: a chwi a gewch weled Mab y dyn yn eistedd ar ddeheulawr gallu, ac yn dyfod yng nghymylaur nef.

14:63 Yna yr archoffeiriad, gan rwygo ei ddillad, a ddywedodd. Pa raid i ni mwy wrth dystion?

14:64 Chwi a glywsoch y gabledd: beth dybygwch chwi? A hwynt oll ai condemniasant ef, ei fod yn euog o farwolaeth.

14:65 A dechreuodd rhai boeri arno, a chuddio ei wyneb, ai gernodio; a dywedyd wrtho, Proffwyda. Ar gweinidogion ai trawsant ef gwiail.

14:66 Ac fel yr oedd Pedr yn y llys i waered, daeth un o forynion yr archoffeiriad:

14:67 A phan ganfu hi Pedr yn ymdwymo, hi a edrychodd arno, ac a ddywedodd, Tithau hefyd oeddit gydar Iesu o Nasareth.

14:68 Ac efe a wadodd, gan ddywedyd, Nid adwaen i, ac ni wn i beth yr wyt yn ei ddywedyd. Ac efe a aeth allan ir porth; ar ceiliog a ganodd.

14:69 A phan welodd y llances ef drachefn, hi a ddechreuodd ddywedyd wrth y rhai oedd yn sefyll yno, Y mae hwn yn un ohonynt.

14:70 Ac efe a wadodd drachefn. Ac ychydig wedi, y rhai oedd yn sefyll gerllaw a ddywedasant wrth Pedr drachefn, Yn wir yr wyt ti yn un ohonynt; canys Galilead wyt, ath leferydd sydd debyg.

14:71 Ond efe a ddechreuodd regi a thyngu, Nid adwaen ir dyn yma yr ydych chwi yn dywedyd amdano.

14:72 Ar ceiliog a ganodd yr ail waith. A Phedr a gofiodd y gair a ddywedasair Iesu wrtho, Cyn canu or ceiliog ddwywaith, ti am gwedi deirgwaith. A chan ystyried hynny, efe a wylodd.

PENNOD 15
15:1
Ac yn y fan, y bore, yr ymgynghorodd yr archoffeiriaid gydar henuriaid ar ysgrifenyddion, ar holl gyngor: ac wedi iddynt rwymor Iesu, hwy ai dygasant ef ymaith, ac ai traddodasant at Peilat.

15:2 A gofynnodd Peilat iddo, Ai ti yw Brenin yr Iddewon? Yntau a atebodd ac a ddywedodd wrtho, Yr wyt ti yn dywedyd.

15:3 Ar archoffeiriaid ai cyhuddasant ef o lawer o bethau: eithr nid atebodd efe ddim.

15:4 A Pheilat drachefn a ofynnodd iddo, gan ddywedyd, Onid atebi di ddim? wele faint o bethau y maent yn eu tystiolaethu yn dy erbyn.

15:5 Ond yr Iesu eto nid atebodd ddim; fel y rhyfeddodd Peilat.

15:6 Ac ar yr ŵyl honno y gollyngai efe yn rhydd iddynt un carcharor, yr hwn a ofynnent iddo.

15:7 Ac yr oedd un a elwid Barabbas, yr hwn oedd yn rhwym gydai gyd-derfysgwyr, y rhai yn y derfysg a wnaethent lofruddiaeth.

15:8 Ar dyrfa gan grochlefain, a ddechreuodd ddeisyf arno wneuthur fel y gwnaethai bob amser iddynt.

15:9 A Pheilat a atebodd iddynt, gan ddywedyd, A fynnwch chwi i mi ollwng yn rhydd i chwi Frenin yr Iddewon?

15:10 (Canys efe a wyddai mai o genfigen y traddodasair archoffeiriaid ef.)

15:11 Ar archoffeiriaid a gynyrfasent y bobl, fel y gollyngai efe yn hytrach Barabbas yn rhydd iddynt.

15:12 A Pheilat a atebodd ac a ddywedodd drachefn wrthynt, Beth gan hynny a fynnwch i mi ei wneuthur ir hwn yr ydych yn ei alw Brenin yr Iddewon?

15:13 A hwythau a lefasant drachefn, Croeshoelia ef.

15:14 Yna Peilat a ddywedodd wrthynt, Ond pa ddrwg a wnaeth efe? A hwythau a lefasant fwyfwy, Croeshoelia ef.

15:15 A Pheilat yn chwennych bodlonir bobl, a ollyngodd yn rhydd iddynt Barabbas; ar Iesu, wedi iddo ei fflangellu, a draddododd efe iw groeshoelio.

15:16 Ar milwyr ai dygasant ef i fewn y llys, a elwir Pretorium: a hwy a alwasant ynghyd yr holl fyddin,

15:17 Ac ai gwisgasant ef phorffor, ac a blethasant goron o ddrain, ac ai dodasant am ei ben;

15:18 Ac a ddechreuasant gyfarch iddo, Henffych well, Brenin yr Iddewon.

15:19 A hwy a gurasant ei ben ef chorsen, ac a boerasant arno, a chan ddodi eu gliniau i lawr, ai haddolasant ef.

15:20 Ac wedi iddynt ei watwar ef, hwy a ddiosgasant y porffor oddi amdano, ac ai gwisgasant ef i ddillad ei hun, ac ai dygasant allan iw groeshoelio.

15:21 A hwy a gymellasant un Simon o Cyrene, yr hwn oedd yn myned heibio wrth ddyfod or wlad, sef tad Alexander a Rwffus, i ddwyn ei groes ef.

15:22 A hwy ai harweiniasant ef i le a elwid Golgotha, yr hyn oi gyfieithu yw, Ller benglog:

15:23 Ac a roesant iddo iw yfed win myrllyd: eithr efe nis cymerth.

15:24 Ac wedi iddynt ei groeshoelio, hwy a ranasant ei ddillad ef, gan fwrw coelbren arnynt, beth a gai pob un.

15:25 Ar drydedd awr oedd hi; a hwy ai croeshoeliasant ef.

15:26 Ac yr oedd ysgrifen ei achos ef wedi ei hargraffu, BRENIN Yr IDDEWON.

15:27 A hwy a groeshoeliasant gydag ef ddau leidr, un ar y llaw ddeau, ac un ar yr aswy iddo.

15:28 Ar ysgrythur a gyflawnwyd, yr hon a ddywed, Ac efe a gyfrifwyd gydar rhai anwir.

15:29 Ar rhai oedd yn myned heibio ai cablasant ef, gan ysgwyd eu pennau, a dywedyd, Och, tydi yr hwn wyt yn dinistrior deml, ac yn ei hadeiladu mewn tridiau,

15:30 Gwared dy hun, a disgyn oddi ar y groes.

15:31 Yr un ffunud yr archoffeiriaid hefyd yn gwatwar, a ddywedasant wrth ei gilydd, gydar ysgrifenyddion, Eraill a waredodd, ei hun nis gall ei wared.

15:32 Disgynned Crist, Brenin yr Israel, yr awr hon oddi ar y groes, fel y gwelom, ac y credom. Ar rhai a groeshoeliesid gydag ef, ai difenwasant ef.

15:33 A phan ddaeth y chweched awr, y bu tywyllwch ar yr holl ddaear hyd y nawfed awr.

15:34 Ac ar y nawfed awr y dolefodd yr Iesu llef uchel, gan ddywedyd, Eka, Eloi, lama sabachthani? yr hyn oi gyfieithu yw, Fy Nuw, fy Nuw, paham ym gadewaist?

15:35 A rhai or rhai a safent gerllaw, pan glywsant, a ddywedasant, Wele, y mae efe yn galw ar Eleias.

15:36 Ac un a redodd, ac a lanwodd ysbwng; yn llawn o finegr, ac ai dododd ar gorsen, ac ai diododd ef, gan ddywedyd, Peidiwch, edrychwn a ddaw Eleias iw dynnu ef i lawr.

15:37 Ar Iesu a lefodd llef uchel, ac a ymadawodd ar ysbryd.

15:38 A llen y deml a rwygwyd yn ddwy, oddi fyny hyd i waered.

15:39 A phan welodd y canwriad, yr hwn oedd yn sefyll gerllaw gyferbyn ag ef, ddarfod iddo yn llefain felly ymado r ysbryd, efe a ddywedodd, Yn wir Mab Duw oedd y dyn hwn.

15:40 Ac yr oedd hefyd wragedd yn edrych o hirbell: ymhlith y rhai yr oedd Mair Magdalen, a Mair mam Iago fychan a Jose, a Salome;

15:41 Y rhai hefyd, pan oedd efe yng Ngalilea, ai dilynasant ef, ac a weiniasant iddo; a gwragedd eraill lawer, y rhai a ddaethent gydag ef i fyny i Jerwsalem.

15:42 Pan ydoedd hi weithian yn hwyr, (am ei bod hi yn ddarpar-wyl, sef y dydd cyn y Saboth,)

15:43 Daeth Joseff o Arimathea, cynghorwr pendefigaidd, yr hwn oedd yntau yn disgwyl am deyrnas Dduw, ac a aeth yn hy i mewn at Peilat, ac a ddeisyfodd gorff yr Iesu.

15:44 A rhyfedd oedd gan Peilat o buasai efe farw eisoes: ac wedi iddo alw y canwriad ato, efe a olynnodd iddo a oedd efe wedi marw ers meitin.

15:45 A phan wybu gan y canwriad, efe a roddes y corff i Joseff.

15:46 Ac efe a brynodd liain main, ac ai tynnodd ef i lawr, ac ai hamdodd yn y lliain main, ac ai dododd ef mewn bedd a naddasid or graig; ac a dreiglodd faen ar ddrws y bedd.

15:47 A Mair Magdalen a Mair mam Jose a edrychasant pa le y dodid ef.

PENNOD 16
16:1
A wedi darfod y dydd Saboth, Mair Magdalen, a Mair mam Iago, a Salome, a brynasant beraroglau, i ddyfod iw eneinio ef.

16:2 Ac yn fore iawn, y dydd cyntaf or wythnos, y daethant at y bedd, ar haul wedi codi.

16:3 A hwy a ddywedasant wrth ei gilydd, Pwy a dreigla i ni y maen ymaith oddi wrth ddrws y bedd?

16:4 (A phan edrychasant, hwy a ganfuant fod y maen wedi ei dreiglo ymaith,) canys yr oedd efe yn fawr iawn.

16:5 Ac wedi iddynt fyned i mewn ir bedd, hwy a welsant fab ieuanc yn eistedd or tu deau, wedi ei ddilladu gwisg wenllaes; ac a ddychrynasant.

16:6 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Na ddychrynwch. Ceisio yr ydych yr Iesu o Nasareth, yr hwn a groeshoeliwyd; efe a gyfododd; nid yw efe yma: wele y man y dodasant ef.

16:7 Eithr ewch ymaith, dywedwch iw disgyblion ef, ac i Pedr, ei fod ef yn myned och blaen chwi i Galilea: yno y cewch ei weled ef, fel y dywedodd i chwi.

16:8 Ac wedi myned allan ar frys, hwy a ffoesant oddi wrth y bedd; canys dychryn a syndod oedd arnynt. Ac ni ddywedasant ddim wrth neb: canys yr oeddynt wedi ofni.

16:9 Ar Iesu, wedi atgyfodi y bore y dydd cyntaf or wythnos, a ymddangosodd yn gyntaf i Mair Magdalen, or hon y twriasai efe allan saith o gythreuliaid.

16:10 Hithau a aeth, ac a fynegodd ir rhai a fuasent gydag ef, ac oeddynt mewn galar ac wylofain.

16:11 A hwythau, pan glywsant ei fod ef yn fyw, ac iddi hi ei weled ef, ni chredent.

16:12 Ac wedi hynny yr ymddangosodd efe mewn gwedd arall i ddau ohonynt, a hwynt yn ymdeithio, ac yn myned ir wlad.

16:13 A hwy a aethant, ac a fynegasant ir lleill: ac ni chredent iddynt hwythau.

16:14 Ac ar l hynny efe a ymddangosadd ir un ar ddeg, a hwy yn eistedd i fwyta; ac a ddanododd iddynt eu hanghrediniaeth au calongaledwch, am na chredasent y rhai ai gwelsent ef wedi atgyfodi.

16:15 Ac efe a ddywedodd wrthynt, Ewch ir holl fyd, a phregethwch yr efengyl i bob creadur.

16:16 Y neb a gredo ac a fedyddier a fydd cadwedig: eithr y neb ni chredo a gondemnir.

16:17 Ar arwyddion hyn a ganlynant y rhai a gredant: Yn fy enw i y bwriant allan gythreuliaid; ac thafodau newyddion y llefarant;

16:18 Seirff a godant ymaith; ac os yfant ddim marwol, ni wna iddynt ddim niwed; ar y cleifion y rhoddant eu dwylo, a hwy a fyddant iach.

16:19 Ac felly yr Arglwydd, wedi llefaru wrthynt, a gymerwyd i fyny ir nef, ac a eisteddodd ar ddeheulaw Duw.

16:20 A hwythau a aethant allan, ac a bregethasant ymmhob man, ar Arglwydd yn cydweithio, ac yn cadarnhaur gair, trwy arwyddion y rhai oedd yn canlyn. Amen.

 

_____________

DIWEDD


Adolygiad diweddaraf / Darrera actualitzaci / Latest update 2007-02-21

 

Sumbolau arbennig: ŷ ŵ ə

Bler wyf i? Yr ych chin ymwld ag un o dudalennaur Gwefan CYMRU-CATALONIA
On sc? Esteu visitant una pgina de la Web CYMRU-CATALONIA (= Galles-Catalunya)
Weə(r) m ai? Yu a(r) vzting ə peij frm dhə CYMRU-CATALONIA (= Weilz-Katəluniə) Wb-sait
Where am I?
You are visiting a page from the CYMRU-CATALONIA (= Wales-Catalonia) Website

CYMRU-CATALONIA

 

 

hit counter script
Edrychwch ar fy Ystadegau / Mireu les estadstiques / View My Stats